Κείμενα ανάλυσης

ΕΜΠΡΟΣ

ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΠΗΣ

η κατάρρευση του μύθου

Η κυβέρνηση «εκτάκτου ανάγκης» του πρώην τραπεζίτη Λ. Παπαδήμου είναι εδώ. Το ίδιο και το μαύρο μέτωπο ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΛΑΟΣ που, παρά τις μεταξύ τους αντιθέσεις, συμπυκνώνει την επίσημη πλέον εύθραυστη συναίνεση. Παράλληλα, σηματοδοτεί την αλλαγή του προτύπου διακυβέρνησης και προνομιμοποιεί την περαιτέρω αυταρχικοποίηση όλων των θεσμικών μορφών του κράτους.

Η κυβέρνηση Παπαδήμου έχει να επιτελέσει σημαντικό έργο υπέρ των συμφερόντων του ΔΝΤ, της ΕΕ και του ελληνικού κεφαλαίου. Θα προσπαθήσει όχι μόνο να διασφαλίσει τη θέση της χώρας στην ΕΕ, αλλά κυρίως να κερδίσει χρόνο, να επιβάλλει την κοινωνική ομαλότητα με μια ιδιότυπη ιδεολογική τρομοκρατία περί επικείμενης «εθνικής καταστροφής» για να περάσουν όλα τα μέτρα λιτότητας που προβλέπονται στο νέο μνημόνιο και τη δανειακή σύμβαση. Για μία ακόμα φορά επιστρατεύεται η απειλή της εξόδου από την ευρωζώνη και η χρεωκοπία. Το ευρώ συνδέεται με την νομισματική σταθερότητα, την εξασφάλιση των καταθέσεων, την πορεία των εισαγωγών-εξαγωγών και του χρηματιστηρίου.

Η παραμονή στην Ε.Ε εμφανίζεται ως η μόνη επιλογή. Έξω από αυτή υπάρχει μόνο το «χάος και η καταστροφή»! Δυστυχώς όμως για τους υπέρμαχους της ευρωπαϊκής προοπτικής ο απολογισμός της ένταξης της χώρας στην Ε.Ε αποδεικνύει στην πράξη ότι επρόκειτο για μία βαθύτατα αντιδραστική επιλογή του κεφαλαίου εις βάρος των συμφερόντων των εργαζομένων. Λόγω των πολιτικών της ΕΕ, τμήματα ή και ολόκληρες βιομηχανικές μονάδες μεταφέρθηκαν στο εξωτερικό για να αυξήσουν την κερδοφορία τους, αποδιαρθρώνοντας ολόκληρους παραγωγικούς κλάδους. Όσο για την αγροτική παραγωγή, αυτή προσδέθηκε στην «Κοινή Αγροτική Πολιτική» και εγκλωβίστηκε στην πολιτική των επιδοτήσεων καταστρέφοντας από τη μια τη διατροφική επάρκεια της χώρας, ενώ από την άλλη οδήγησε στην κοινωνική καταστροφή εκατοντάδες χιλιάδες αγρότες.

Το αποτέλεσμα ήταν η μείωση των εξαγωγών, η αύξηση των εισαγωγών, η μείωση εσόδων του κράτους και η αύξηση του δημόσιου χρέους. Ανισότητες μεταξύ των κρατών μελών, αλλά κυρίως κοινωνικές ανισότητες στο εσωτερικό του κάθε ενός από αυτούς, οδήγησαν στην περαιτέρω συγκέντρωση του πλούτου στα χέρια λίγων, στην αύξηση της ανεργίας, στην μείωση των μισθών, στην αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης, στην ιδιωτικοποίηση κοινωνικών τομέων, στην εμπορευματοποίηση της εκπαίδευσης και της υγείας. Η ελληνική αστική τάξη από την πρόσδεσή της στο ευρωπαικό άρμα και μετά επιλέγει να ακολουθεί όλες τις αντιδραστικές και αντιεργατικές πολιτικές της Ε.Ε. Η Ε.Ε αποτέλεσε και αποτελεί τη συμμαχία των ευρωπαικών κεφαλαίων και εκφράζει τα κοινά τους συμφέροντα και τους μεταξύ τους ανταγωνισμούς. Στις εποχές της καπιταλιστικής ευφορίας οι ανταγωνισμοί είχαν μειωθεί, η κοινωνική συναίνεση είχε εμπεδωθεί χάρη στη ροή των «τοξικών» κοινοτικών επιδοτήσεων και στο τραπεζικό πλαστικό χρήμα, ενώ στην εποχή της κρίσης ανακαλύψανε οι οικονομικά πιο ισχυροί τα ελλείμματα των πιο αδύναμων και προχωρούν μονομερώς στην αλλαγή των αντιεργατικών ευρωπαϊκών συνθηκών προς το χειρότερο.    

Στα παραπάνω πλαίσια, η ελληνική αστική τάξη έχοντας ως βασική στρατηγική της την παραμονή της στην ευρωζώνη και στην ΕΕ εναρμονίζεται με τις πολιτικές επιλογές των ισχυρών κρατών του ευρώ και προχωρά στο τσάκισμα των εργατικών κατακτήσεων με στόχο την συνέχιση της κερδοφορίας του κεφαλαίου σε περίοδο οικονομικής κρίσης. Η αντιμετώπιση του χρέους και των ελλειμάτων έχουν έναν κοινό παρονομαστή: την ανταγωνιστικότητα και πιο συγκεκριμένα τη μείωση της αξίας της εργατικής δύναμης είτε άμεσα (βλ. μείωση αποδοχών), είτε έμμεσα (με τη συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους και την κατάργηση κάθε είδους κοινωνικής παροχής).

Η αλήθεια λοιπόν του μύθου του ευρώ είναι ότι εργαζόμενοι, άνεργοι και συνταξιούχοι με το ζόρι επιβιώνουν. Ακόμη και τα μεσαία στρώματα πιέζονται από την οικονομική ύφεση. Η λιτότητα και η ύφεση, το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας, η ιδιωτικοποίηση κοινωφελών οργανισμών, συνιστούν ένα ζοφερό τοπίο για το μέλλον της εργαζόμενης κοινωνικής πλειοψηφίας. Η επίθεση στα λαϊκά στρώματα δεν έχει προηγούμενο. Οι μισθοί τους πέφτουν κάτω από τα όρια της φτώχειας. Η δυνατότητά τους να έχουν στέγη, τροφή, θέρμανση  γίνεται ένας καθημερινός αγώνας. Η αύξηση των έμμεσων και άμεσων φόρων και τα χαράτσια φέρνουν σε πραγματική απόγνωση τη συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων. Οι απολύσεις μέσω της εφεδρείας στο δημόσιο και η πλήρης απελευθέρωση των εργασιακών σχέσεων συμπληρώνουν το σκηνικό της εξαθλείωσης.

ο λαός στο προσκήνιο

Δεν αποτελεί και καμιά πρωτοτυπία, ούτε και υπερβολή, να πει κανείς ότι το 2011 είναι ένας κινηματικός χρόνος εξαιρετικά πυκνός, μια χρονιά που μέσα της συμπυκνώνει ίσως και περισσότερα από ό,τι σχεδόν χώρεσαν σε 30 χρόνια ιστορίας λαϊκού κινήματος. Η χρονική στενότητα των αλεπάλληλων κινηματικών εξάρσεων αλλά και η εντεινόμενη, καθημερινή λαϊκή αφύπνιση σε επιμέρους κοινωνικούς χώρους - στοιχεία πρωτόγνωρα - διαμορφώνουν μια «διαφορετική» πραγματικότητα για τις δυνάμεις του κινήματος και εν γένει για την αριστερά.

Μία πραγματικότητα που δε διαμορφώθηκε τυχαία αλλά σταδιακά τα τελευταία 6 χρόνια, από την αποτυχία της «εκσυγχρονιστικής λαίλαπας» της περιόδου των ολυμπιακών και εντεύθεν. Μία πραγματικότητα που επιμένει να επαναφέρει συνεχώς το λαό στο προσκήνιο, που οδηγεί την κοινωνία να της έχουν γίνει οικείες οι εικόνες από το μέλλον που έρχονται και ζήσαμε στο πολύ πρόσφατο παρελθόν. Και εδώ δεν αναφερόμαστε στις εικόνες-οράματα των αστών, αλλά στις εικόνες-πρότυπα που οδηγούν το λαό να επιλέξει τον άλλο δρόμο...

Αργή αρχικά αλλά σταδιακά επιταχυνόμενη η αγωνιστική αφύπνιση του λαού. Οι φοιτητικές κινητοποιήσεις του ’06 και ’07, πέταξαν στον κάμπο την σπίθα εκείνη που βραδυφλεγώς προξενούσε συνεχείς αναζωπυρώσεις μεταφέροντας την ανασφάλεια της νεολαίας σε άλλα κομμάτια της κοινωνίας. Ακολούθησε ο θερμός Δεκέμβρης με τη δολοφονία Γρηγορόπουλου και την καταστολή να προμηνύουν σκλήρυνση της αστικής τάξης και ενός καθεστώτος το οποίο άρχισε να απογυμνώνεται από θετικά προτάγματα και να δείχνει το δρόμο της ολομέτωπης, «αδιαπραγμάτευτης» επίθεσης του κεφαλαίου ενάντια στην κοινωνική πλειοψηφία.

Στη συνέχεια ήρθε η ηρωική αντίσταση των κατοίκων της Κερατέας. Κατά τη γνώμη μας, από αυτό τον αγώνα προέκυψε ένα σχολείο-μικρογραφία για το πώς ο λαός νικά. Έδειξε το μεταίχμιο ανάμεσα στη σφαίρα της διαμαρτυρίας και την πραγματικότητα που δημιουργεί η αδιάκοπη κινητοποίηση των μαζών με όλο και πιο ριζοσπαστικά χαρακτηριστικά. Μέσα σε όλη αυτή την περίοδο οι αδιάκοποι εργατικοί αγώνες, οι απεργίες και οι διαδηλώσεις μπλεγμένοι με τα κινήματα των κατοίκων, τα κινήματα ανυπακοής πάλευαν να δώσουν την προοπτική της νίκης στις λαϊκές διεκδικήσεις.

Ήταν όμως η βίαιη εισβολή του λαού στο προσκήνιο, το περασμένο καλοκαίρι με το κίνημα των πλατειών, που προξένησε το άγχος στα αστικά επιτελεία, δίνοντας τον τόνο αλλά και τις παρακαταθήκες για τη σημερινή ένταση των λαϊκών αγώνων σε όλες τους τις μορφές, που αμφισβητώντας τυποποιημένα πρότυπα, «πρωτοπορίες» και θέτοντας νέες απαιτήσεις συνολικά στην αριστερά.

Με τη διάρκεια του, τροφοδότησε εκ νέου το εργατικό κίνημα δείχνοντας ότι στην πραγματικότητα υπάρχει η δυνατότητα ενός άλλου δρόμου, του δρόμου της ανατροπής. Οι εργατικές κινητοποιήσεις εισέρχονται σε ένα νέο επίπεδο. Των μεγαλειωδών κινητοποιήσεων της 15 Ιουλίου και της 21-22 Οκτωβρίου ξεσκεπάζοντας μια για πάντα το βρώμικο ρόλο των γραφειοκρατικών ηγεσιών των ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ, το δρόμο του συνδικαλισμού της αδράνειας και της υποταγής, το δρόμο των επετειακών κινητοποιήσεων και των προδιαγεγραμμένων ηττών.

Ο λαός όλους αυτούς τους μήνες γράφει ιστορία. Έχει αρχίσει να ψηλαφίζει αργά, αλλά σταθερά την ουσία του προβλήματος έχοντας ανοιχτά τα αφτιά και τα μάτια του σε νέες αλήθειες και διεξόδους. Η αφύπνιση αυτή αναδύεται μέσα από τη συγκρότηση από άκρη σε άκρη επιτροπών ενάντια στο μνημόνιο, τα χαράτσια κα. Η κατάρρευση ακλόνητων ιδεολογημάτων και εμμονών ως προς την πολιτική εκπροσώπηση (βλ. δικομματισμό), οι ατελείωτες δημόσιες αποδοκιμασίες των πολιτικών εκπροσώπων του κεφαλαίου, που αποκορυφώθηκε στην «αναβίωση» της εθνικής αντίστασης με την παρέλαση της 28^ης να μετατρέπεται σε τσουνάμι οργής, οι καταλήψεις δημοσίων κτηρίων και υπηρεσιών και οι παγωμένες τσιμινιέρες από την ηρωική απεργία διαρκείας των εργατών της «Χαλυβουργίας Ελλάδας Α.Ε.», σφραγίζουν την ιστορία του ταξικού λαικού κινήματος στη χώρα. Όχι με τη λογική της νίκης, αλλά με τη λογική της σταδιακής αφύπνισης του κόσμου της εργασίας που βρισκόταν επί δεκαετίες σε λήθαρχο και είχε αφήσει τις τύχες του στα χέρια των υπαλλήλων-πολιτικών του κεφαλαίου. Η κοινωνική αντιπαράθεση αρχίζει να παίρνει χαρακτηριστικά εξέγερσης και το ζητούμενο πλέον είναι με ποιές μορφές αγώνα και με ποιά αιτήματα θα αντισταθούμε στη λαίλαπα που έρχεται...

με την αριστερά της ανατροπής

Όμως, ενώ όλα αυτά είναι αναγκαίες συνθήκες, η απαραίτητη προϋπόθεση παραμένει αν η αριστερά θα ανακτήσει το χαμένο ιστορικό της ρόλο. Ο καπιταλισμός λειτουργεί ως ένα ζόμπι. Δε θα καταρρεύσει μόνος του. Απαιτείται ηγεμονικός, λαϊκός, πολιτικά ανταγωνιστικός και πειστικός λόγος για το σκοπό αυτό. Είναι σκληρό, αλλά σε επίπεδο πολιτικών δυνάμεων ο εχθρός παίζει χωρίς αντίπαλο. Από την οριακή κυβερνητική πλειοψηφία των 150 φτάσαμε στην ψήφο εμπιστοσύνης των 255 στην κυβέρνηση των τραπεζιτών.

Οι εργαζόμενοι, οι άνεργοι, οι νέοι πρέπει να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε βάζοντας τέρμα σε όλους τους εκβιασμούς και στα ψευδοδιλλήματα της περιόδου. Η συγκρότηση ενός αριστερού αντικαπιταλιστικού μετώπου είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Ενός κοινωνικού μετώπου που

·         θα μιλήσει για την ανάγκη εξόδου από την ευρωζώνη και την Ε.Ε. με την πρωτοβουλία και με τη σφραγίδα του λαικού κινήματος

·         θα απαιτήσει την στάση πληρωμών από την πλευρά των εργαζομένων στις δυνάμεις- διεθνείς και εγχώριες- του κεφαλαίου και τη διαγραφή του χρέους

·         θα αγωνιστεί για την εθνικοποίηση των τραπεζών των μεγάλων επιχειρήσεων

·         θα οδηγήσει στην  ριζική αναδιανομή των εισοδημάτων και του πλούτου που παράγεται σε αυτή τη χώρα

Ενός αριστερού αντικαπιταλιστικού μετώπου που θα δώσει δύναμη στα πρωτοβάθμια σωματεία, στους χώρους δουλειάς και στις επιτροπές κατοίκων στις γειτονιές. Που θα μπολιάσει και θα ενισχύσει πολιτικά την λαϊκή δυσαρέσκεια, θα βοηθήσει να πέσουν «τα τείχη» ανάμεσα στην αριστερά και σε μεγάλη μερίδα των εργαζομένων και πολιτών. Με λαϊκή αυτοοργάνωση και συντονισμό των κοινωνικών ομάδων, απέναντι σε συντεχνιακά συμφέροντα και διασπαστικές κινήσεις, ο αγώνας θα είναι μακροχρόνιος και πιο κρίσιμος παρά ποτέ!

μπήκαν στην πόλη οι εχθροί

Η ταξική απροκάλυπτη επίθεση των κυβερνήσεων του μνημονίου, της Ε.Ε. και του Δ.Ν.Τ. δεν αφορά μόνο τους χώρους δουλειάς, αλλά και τις τοπικές κοινωνίες, υπό την έννοια των γεωγραφικών και διοικητικών ορίων στα πλαίσια των καλλικρατικών δήμων. Ιδιαίτερα στην περιοχή στην οποία αγωνιζόμαστε ως ΠΡΩτοβουλία ΚΑΤοίκων στα Νότια, όλα τα προηγούμενα χρόνια γίνονται προσπάθειες «αξιοποίησης» των πλεονεκτημάτων της από δυνάμεις του κεφαλαίου. Πλεονεκτήματα που αφορούν κυρίως τον Υμηττό, την παραλιακή ζώνη και τον χώρο του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού.

Τον Υμηττό λυμαίνονται οικοδομικοί συνεταιρισμοί και κατασκευαστικές εταιρείες. Παράνομες εγκαταστάσεις και χρήσεις γης αποτελούν μία χρόνια πληγή για το βουνό και αιτία πολλών «ανεξέλεγκτων» πυρκαγιών. Ο σχεδιασμός της Περιφερειακής Λεωφόρου και της Σήραγγας Υμηττού, ένα καταστροφικό σχέδιο για την ποιότητα ζωής μας, έμεινε ύστερα από αγώνες των κατοίκων στα χαρτιά, αλλά η πραγματοποίησή του ενδιαφέρει ακόμα τους εμπνευστές του.

Η πρόσβαση στην παραλία εξακολουθεί να είναι σχεδόν αδύνατη, καθώς ιδιωτικές μαρίνες, νυχτερινά κέντρα και καφετέριες έχουν κυριολεκτικά μετατρέψει το καλοκαιρινό μπάνιο στη θάλασσα σε ακριβό σπόρ! Οι εγκαταστάσεις του Αγίου Κοσμά δόθηκαν στην εταιρεία Ολυμπιακά Ακίνητα με στόχο τη δημιουργία μαρίνας ιδιωτικών σκαφών.

Όσο για το επικείμενο ξεπούλημα του χώρου του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού, είναι προφανές ότι μέσω διαδικασιών fast track επιχειρείται να δοθεί σε μεγάλα ιδιωτικά κεφάλαια μια τεράστια έκταση που ανήκει στον λαό της Αττικής και θα μπορούσε μέσω της μετατροπής της σε χώρο καθαρού πρασίνου να αποτελέσει πνεύμονα ζωής για όλο το λεκανοπέδιο.

Πέρα όμως από τους κεντρικούς σχεδιασμούς, υπάρχουν και τα τοπικά συμφέροντα εργολάβων και πάσης φύσεως «επιχειρηματιών», τα οποία εξέφρασε και εκφράζει η πλειοψηφία των δημοτικών αρχών της Γλυφάδας. Οι βλέψεις για ένταξη καμμένων εκτάσεων στο σχέδιο πόλης, η υποστήριξη στους νέους δρόμους και στο νέο Προεδρικό Διάταγμα για τον Υμηττό, τα υπέρογκα δημοτικά τέλη που ξοδεύονται για τεχνικά έργα και πολεοδομικές παρεμβάσεις υπέρ μιας μειοψηφίας και όχι για να σταματήσουμε να χρειαζόμαστε βάρκες κάθε χειμώνα για να κινηθούμε στην πόλη μόλις βρέξει, η δημιουργία παράνομου νεκροταφείου, η απόπειρα καταστροφής ελεύθερων χώρων πρασίνου για την κατασκευή οδικών κόμβων, όλα αναδεικνύουν τον αντιλαϊκό χαρακτήρα της πλειοψηφίας του δημοτικού συμβουλίου.

Με αποκορύφωμα φυσικά όλων την αρχική άρνηση της δημοτικής αρχής να στηρίξει όσους δημότες δεν πληρώσουν το χαράτσι της ΔΕΗ, ανεξάρτητα από το αν ανήκουν ή όχι στις επίσημα ορισμένες ως ευπαθείς ομάδες πολιτών. Η απόφαση άλλαξε – διακηρυκτικά - μετά από μία μαζική παράσταση διαμαρτυρίας της «Επιτροπής Κατοίκων Γλυφάδας ενάντια στο μνημόνιο και τις αντιλαϊκές πολιτικές», μην αφήνοντας όμως καμμία αμφιβολία σε κανέναν κάτοικο για τις πραγματικές προθέσεις της πλειοψηφίας του δημοτικού συμβουλίου. Η υποτιθέμενη στήριξη περιορίστηκε στη νομικίστικη πλευρά του ζητήματος και μέχρι τη συγγραφή αυτού του κειμένου έχει μείνει στα χαρτιά ακόμα και αυτή η ελάχιστη δέσμευση.

Η αναφορά μας στα της δημοτικής αρχής δεν γίνεται επειδή εναποθέτουμε τις αγωνιστικές ελπίδες μας σε αυτήν! Εμείς ως κομμάτι της αντικαπιταλιστικής αριστεράς ξέρουμε πολύ καλά τον αντιδραστικό ρόλο του θεσμού της τοπικής αυτοδιοίκησης ως υλοποιητή των κεντρικών πολιτικών σχεδιασμών και ως τροχοπέδη και ανάχωμα του λαϊκού κινήματος μέσα από ένα σύστημα ανάθεσης και διαπλοκών. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ και μέσω του αναβαθμισμένου ρόλου που τους αποδίδει ο Καλλικράτης οι δήμοι και οι περιφέρειες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του κρατικού μηχανισμού, καταρρίπτοντας κάθε ιδεολόγημα για τη «δυνατότητα» τους να αποτελέσουν εργαλείο του λαϊκού κινήματος.

Για εμάς αποτελεί ένα στοίχημα να το αναδείξουμε αυτό στους κατοίκους και να αντιπαραθέσουμε ως μόνη μορφή αγώνα τις επιτροπές κατοίκων. Επιτροπές λαικές, μαζικές, πρωτότυπες μορφές λαϊκής εξουσίας, που με την αυτοοργάνωσή τους και την αγωνιστικότητά τους θα αναγνωρίζουν τους ταξικούς εχθρούς και θα σταθούν απέναντί τους. Γιατί τα χρόνια που έρχονται θα είναι πέτρινα και ούτε καναπέδες δεν θα έχουμε για να επαναπαυθούμε!

στο δρόμο του αγώνα

Σήμερα λοιπόν, ο μόνος δρόμος είναι η οργή και η αγανάκτηση του λαού να μπορεί να εκφαστεί μόνο μέσα από ανυποχώρητους και αποφασιστικούς αγώνες με καταλήψεις, απεργίες και διαδηλώσεις συνολικά ενάντια στην πολιτική ΕΕ – ΔΝΤ – κεφαλαίου. Μόνο η κλιμάκωση και ένταση του αγώνα μπορεί να εξασφαλίσει τη νίκη ενάντια στα αντιλαϊκά μέτρα και πολιτικές και να υψώσει ένα μεγάλο, δυνατό και αποφασιστικό τείχος υπεράσπισης των κοινωνικών αγώνων, τόσο απέναντι στην κυβέρνηση του «μαύρου μετώπου» και της «κοινωνικής συναίνεσης» που επιχειρεί να τους θέσει στην παρανομία, όσο και απέναντι σε κάθε απόπειρα εκτόνωσης της λαϊκής αγανάκτησης και οργής, είτε με την επικείμενη «προσφυγή στις κάλπες», είτε με τους εκβιασμούς, την τρομοκρατία και τα ψεύτικα διλήμματά τους.

Όλοι μαζί συντονισμένα, κάτοικοι, εργαζόμενοι και νεολαία μέσα από το συλλογικό δρόμο πρέπει να οργανώσουμε τη δράση μας. Κάθε γειτονιά, κάθε εργασιακός χώρος, κάθε σχολείο και σχολή να γίνει ένας πυρήνας δράσης που θα ακυρώνει οποιαδήποτε αντιλαική πολιτική.

Εμείς, ως σχήμα γειτονιάς, ως αντικαπιταλιστική κίνηση πόλης, επιμένουμε να συμβάλλουμε με όλες μας τις δυνάμεις μαζί και στο πλάι με το λαό και τους εργαζόμενους για την οικοδόμηση των αναγκαίων κοινωνικών και πολιτικών αντιστάσεων που θα σηματοδοτήσουν την απαρχή της νίκης για το λαϊκό και εργατικό κίνημα, ένα κίνημα ρήξης με τις αντιλαϊκές πολιτικές κυβέρνησης/ΕΕ/ΔΝΤ και ανατροπής τους.

το αεροδρόμιο ανήκει στο λαό

Ο ευρύτερος χώρος του πρώην αεροδρομίου του ελληνικού με την περιοχή της πρώην αμερικάνικης βάσης και της παραλίας του Αγίου Κοσμά ήδη από την παύση λειτουργίας του ως αεροδρομίου το Μάρτιο του 2001 και ενόψει των ολυμπιακών αγώνων του 2004 βρίσκεται στο επίκεντρο αντιδραστικών αναπτυξιακών σχεδιασμών του κράτους και του κεφαλαίου, οι οποίοι έχουν ως στόχο την επιχειρηματική αξιοποίηση του χώρου κυρίως με τουριστικές και εμπορικές χρήσεις αλλά και την οικοπεδοποίηση του προς όφελος του κατασκευαστικού κεφαλαίου.

Ήδη από τη δεκαετία του 1980, με μια σειρά μελετών (π.χ. μελέτη ΔΕΠΟΣ, ISOPOLIS, Ε.Μ.Π. – Ο.Ρ.Σ.Α. 1995), φαίνεται η διάθεση του κράτους για τη μελλοντική οικιστική και επιχειρηματική αξιοποίηση του χώρου, ενώ η διεξαγωγή των ολυμπιακών αγώνων μετέτρεψε το πρώην αεροδρόμιο στην κορωνίδα της εκσυγχρονιστκής προπαγάνδας, αποτελώντας το «Δούρειο Ίππο» ώστε τόσο οι ολυμπιακές εγκαταστάσεις, όσο και συνολικά ο χώρος του πρώην αεροδρομίου – όπως και άλλοι στην Αττική – να ενταχθούν σε ένα συνολικότερο αναπτυξιακό σχέδιο, απόρροια της ευρωπαϊκής χωροταξικής πολιτικής που στον ελληνικό χώρο εξειδικεύτηκε με το «ΓΠΧΣΑΑ – ΥΠΕΧΩΔΕ 2008». Σε αυτό το πλαίσιο – της μετατροπής της Αθήνας σε μητροπολιτικό κέντρο της νοτιοανατολικής μεσογείου και πόλο τουριστικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων - κινήθηκε τόσο το σχέδιο αξιοποίησης του αεροδρομίου που προέκυψε από το διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό το 2007 (όπου πλέον του 75% της συνολικής έκτασης αποδιδόταν σε οικιστική, εμπορική και τουριστική χρήση) όσο και η απόπειρα κατασκευής των «νέων αυτοκινητόδρομων» στην ευρύτερη περιοχή της νότιας Αθήνας.

Η οικονομική κρίση και η υπαγωγή της χώρας στο ΔΝΤ που σηματοδότησε την αφετηρία μιας άνευ προηγουμένου επίθεσης στα λαϊκά δικαιώματα και κατακτήσεις, επαναπροσδιόρισε και τους όρους διαχείρισης του φυσικού και αστικού περιβάλλοντος. Από τους μεγαλόπνοους αναπτυξιακούς σχεδιασμούς, τα ιδεολογήματα της «ισχυρής Ελλάδας σε ισχυρή Ευρώπη» της περιόδου των ολυμπιακών αγώνων μέχρι και την «πράσινη ανάπτυξη» του ΓΑΠ, σήμερα η ελληνική αστική τάξη θέλει να επιβάλλει το «4ο Μνημόνιο» και το νέο «σύμφωνο ανταγωνιστικότητας» της ΕΕ, επιδιώκοντας μαζί με την εκμηδένιση του κόστους εργασίας, τη «ρευστοποίηση» κάθε είδους «δημόσιας περιουσίας», είτε πρόκειται για την επιτάχυνση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων των ΔΕΚΟ, είτε πιο κλασσικά για δημόσια γη, νησίδες, ορυκτό πλούτο, εγκαταστάσεις κ.α.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι όροι του μνημονίου (αρ.14, παρ.5) που υπέγραψε η κυβέρνηση προβλέπουν τη δυνατότητα κατάσχεσης, εκμετάλλευσης και αξιοποίησης της κρατικής περιουσίας από τους δανειστές σε περίπτωση αδυναμίας τήρησης των «υποχρεώσεων της χώρας» βάζοντας για πολλοστή φορά «το πιστόλι στο τραπέζι» απειλώντας από τη μια τον... εαυτό της και από την άλλη εκβιάζοντας το λαό με το ενδεχόμενο της «χρεοκοπίας».

Έτσι, το πρώην αεροδρόμιο του ελληνικού, με τη διαδικασία του fast track, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των απαιτούμενων θυσιών, μαζί με άλλες περιοχές, από την πολιτική της κυβέρνησης, ΕΕ και ΔΝΤ για την «ανάγκη» εξεύρεσης 50δις € και την κάλυψη των αναγκών ρευστότητας του ελληνικού κεφαλαίου. Θυσιάζεται, όπως και οι εργαζόμενοι και η κοινωνική πλειοψηφία, για τις ανάγκες της αστικής τάξης.

Αυτός ο χώρος, όμως, δε σηματοδοτεί μόνο τις επιλογές του ελληνικού κεφαλαίου. Σηματοδοτεί τον ιδρώτα των προσφύγων του 1922 που μετέτρεψαν αυτή τη βραχώδη έκταση σε κηπούπολη, τον πόνο της ολοκληρωτικής καταστροφής από τους βομβαρδισμούς του 1943-44, την αγωνία των μεταναστών του 1950-60 που κατοίκησαν στην περιοχή για μια καλύτερη ζωή, τον αγώνα του λαού ενάντια στις αμερικάνικες βάσεις και τον αγώνα των κατοίκων, που για δεκαετίες, παλεύουν για τη μετατροπή του χώρου σε πάρκο – πνεύμονα ζωής για όλη την Αττική -, για ανοιχτές παραλίες, ενάντια στους νέους αυτοκινητόδρομους και την προστασία του Υμηττού.

Σήμερα ο αγώνας για το αεροδρόμιο δε μπορεί παρά να:

► διεκδικήσει το κατοχυρωμένο στη συνείδηση του λαού αίτημα για μετατροπή του πρώην αεροδρομίου σε πάρκο υψηλού πρασίνου, χωρίς επιχειρηματικές δραστηριότητες, χωρίς οικοπεδοποίηση και οικιστική ανάπτυξη, απέναντι σε διαχειριστικές λογικές «αυτοχρηματοδότησης του πάρκου», «άλλης αξιοποίησης» ή ακόμα και «πράσινης ανάπτυξης» που επαναφέρουν από την πίσω πόρτα την κυρίαρχη πολιτική.

► ακολουθήσει το ισχυρό χνάρι της λαϊκής αυτοοργάνωσης, των λαϊκών επιτροπών και συνελεύσεων, τις νέες μορφές κοινωνικής αντίστασης που γεννά η διογκούμενη κοινωνική οργή. Μόνο αν οι κάτοικοι πάρουν τον αγώνα στα χέρια τους θα δημιουργηθούν οι όροι πραγματικής αντιπαράθεσης και ρήξης, θα δημιουργηθεί αυτή η δυναμική που απαιτείται για να δοθεί αυτή η μάχη με νικηφόρα προοπτική. Για αυτό και ο αγώνας δεν πρέπει να εγκλωβιστεί στο πλαίσιο ενός πολιτικού μετώπου διαμαρτυρίας ετερόκλητων πολιτικών ή/και θεσμικών φορέων, παρέχοντας άλλοθι σε όσους στηρίζουν ή και υλοποιούν την κυρίαρχη πολιτική όλα αυτά τα χρόνια.

► συναντήσει τον άκαμπτο αγώνα των κατοίκων της Κερατέας, το κίνημα της ανυπακοής για τα εισιτήρια και τα διόδια, το κίνημα ενάντια στους αυτοκινητόδρομους αλλά και τους αγώνες για δημόσια δωρεάν εκπαίδευση και υγεία και την εντεινόμενη πάλη των εργαζομένων και της νεολαίας, ενάντια στην κυρίαρχη πολιτική.

► αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα και σημαντικό σταθμό της πάλης του λαού ενάντια στο μνημόνιο, που η επιτυχημένη της έκβαση θα συμβάλλει στην ανατροπή της κυβέρνησης και την ρήξη με την κυρίαρχη πολιτική, ΕΕ και ΔΝΤ.

Το τι θα γίνει τελικά ο χώρος του αεροδρομίου εξαρτάται από το αν θα δώσουμε με όλες μας τις δυνάμεις την μάχη απέναντι σε όλα τα συμφέροντα που ετοιμάζονται να το «αξιοποιήσουν», απέναντι τελικά στους σχεδιασμούς που υπό το καθεστώς του μνημονίου, της κυβέρνησης και του κεφαλαίου προβλέπονται για όλη την περιοχή και όχι από τυχόν «μελέτες» και εναλλακτικές προτάσεις διαχείρισης.

Να απαιτήσουμε:

• Το πρώην Αεροδρόμιο του Ελληνικού να γίνει Πάρκο Φυσικού Πρασίνου και Αναψυχής, με δυνατότητες ήπιου μαζικού αθλητισμού και ελεύθερης μη εμπορευματικής πολιτιστικής δραστηριότητας.

• Να κατοχυρωθεί άμεσα η ελεύθερη και δωρεάν πρόσβαση στο χώρο του πρώην αεροδρομίου και στις ολυμπιακές εγκαταστάσεις και αυτό να είναι το μοναδικό καθεστώς λειτουργίας στο σύνολο του χώρου και των εγκαταστάσεων.

• Να απομακρυνθούν όλες οι χρήσεις και να απαγορευτούν όλες οι δραστηριότητες που υπονομεύουν τη μετατροπή του σε Πάρκο Φυσικού Πρασίνου (πίστες αυτοκινήτων, εκθέσεις, εγκαταστάσεις κινηματογραφήσεων κλπ).

• Καμία οικοπεδοποίηση και οικιστική ανάπτυξη. Καμία εκχώρηση τμήματος του χώρου σε ιδιώτες επιχειρηματίες για κανένα λόγο. Το κράτος να αναλάβει τις ευθύνες του για την κατασκευή και τη συντήρηση του πάρκου. Δεν εμπιστευόμαστε κανένα «πράσινο ταμείο» και καμιά «πράσινη αντιπαροχή» στα χέρια κράτους - εργολάβων.

• Να απομακρυνθούν οι κάμερες παρακολούθησης που βρίσκονται τριγύρω. Να φύγει η αστυνομία και ο στρατός από το χώρο και να μην ξαναέλθει ούτε εκεί ούτε στις γειτονιές μας.

• Οι υπάρχουσες ή άλλες υποδομές να αξιοποιηθούν για πραγματικές ανάγκες των κατοίκων της νότιας Αθήνας και οι όποιες υπηρεσίες εντός του χώρου να είναι σε τιμές κόστους και να είναι συμβατές με το χαρακτήρα του Πάρκου Φυσικού Πρασίνου.

• Αποκατάσταση της φυσικής παραλίας του Αγίου Κοσμά και απόδοση της στους κατοίκους για ελεύθερη χρήση φυσικής θαλάσσιας αναψυχής και άθλησης. Απομάκρυνση των ξενυχτάδικων και κάθε ιδιωτικής εγκατάστασης από την παραλία τώρα! Το Ολυμπιακό Κέντρο Ιστιοπλοΐας να αποδοθεί εξ ολοκλήρου στο ναυταθλητισμό και να μην χτιστεί ούτε μέτρο τσιμέντου. Όχι άλλη μαρίνα στο Σαρωνικό.

• Καμία νέα λεωφόρος στην περιοχή. Δωρεάν μαζικές μεταφορές για τους κατοίκους και ειδικότερα μετρό, τραμ, πεζόδρομους, ποδηλατόδρομους παντού.

Η πρωτοβουλία Κατοίκων στα Νότια, όπως και στο παρελθόν, θα συμβάλλει με όλες τις δυνάμεις της σε αυτή την κατεύθυνση, όπως θέλουμε να ελπίζουμε και το σύνολο των δυνάμεων της αριστεράς, κυρίως όμως καλούμε το λαό της Αθήνας να πάρει την υπόθεση στα χέρια του!

ο αγώνας στα χέρια των κατοίκων

το στοίχημα θα κρίνει η πάλη του λαού

η κρίση και το πρόγραμμα σταθερότητας

Εδώ και ένα χρόνο, με αφορμή την παγκόσμια οικονομική κρίση, η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ με την απόλυτη ταύτιση του επίσημου πολιτικού συστήματος (ΝΔ και ΛΑΟΣ) και τις οδηγίες της ΕΕ και του ΔΝΤ έχουν εξαπολύσει μια άνευ προηγουμένου επίθεση ενάντια στις κατακτήσεις λαού και εργαζομένων προς όφελος του κεφαλαίου και της αστικής τάξης.
Το “Πρόγραμμα Σταθερότητας” συμπυκνώνει την πλέον λυσσαλέα επίθεση δημοσιοοικονομικής λιτότητας που γνώρισαν τα τελευταία χρόνια τα λαϊκά στρώματα, καθώς κατακτήσεις δεκαετιών στην εργασία και την ασφάλιση καταργούνται. Οι συνεχιζόμενες περικοπές επιδομάτων, το πάγωμα και οι μειώσεις των μισθών στο δημόσιο αποτελούν οιωνό για τη επερχόμενη βάρβαρη λιτότητα στον ιδιωτικό τομέα. Την ίδια στιγμή οι εργασιακές σχέσεις ελαστικοποιούνται, τα όρια επιτρεπόμενων απολύσεων αυξάνονται σε μια περίοδο που ήδη η ανεργία καλπάζει και οι αποζημιώσεις για τις απολύσεις πρακτικά μειώνονται στο μισό με τις ρυθμίσεις Λοβέρδου. Ο κοινωνικός χαρακτήρας της ασφάλισης καταργείται, οι εργαζόμενοι είναι πλέον αναγκασμένοι να δουλεύουν μέχρι να πεθάνουν, οι συντάξεις εκμηδενίζονται και μετατρέπονται σε προνοιακά επιδόματα, ενώ και τα τελευταία ίχνη κοινωνικής ασφάλισης – περίθαλψης καταργούνται με τη σειρά τους. Οι νέες φορολογικές ρυθμίσεις εντείνουν την καταλήστευση του εισοδήματος των λαϊκών στρωμάτων με άγρια επιβολή άμεσων και έμμεσων φόρων, που καλούνται, ενόψει των αυξήσεων του ΦΠΑ και του ΕΦΚ, να επιλέξουν αν θα πεινάσουν ή αν θα κρυώσουν τον ερχόμενο χειμώνα και όχι μόνο...
Ενώ ο λαός υποφέρει, στον αντίποδα το τραπεζικό σύστημα «προικοδοτείται» με 55δις €, θυσίες του ελληνικού λαού, από το πρόγραμμα σταθερότητας, η φοροελάφρυνση των επιχειρήσεων αυξάνει δραστικά, οδηγώντας σε περαιτέρω αύξηση του δημόσιου χρέους που ο λαός καλείται να αποπληρώσει, ενώ το πρόγραμμα «ταχείας προώθησης επενδύσεων» θα οδηγήσει σε ταχεία εκποίηση σε εξευτελιστικές τιμές σημαντικού μέρους της δημόσιας περιουσίας (ΔΕΚΟ, ολυμπιακές εγκαταστάσεις, πρώην αεροδρόμιο Ελληνικού κ.α.) είτε άμεσα, είτε έμμεσα μέσω των ληστρικών ΣΔΙΤ σε «επενδυτές».
Δεν είναι τυχαίο ότι παράλληλα, εξελίσσεται μια άριστα ενορχηστρωμένη επιχείρηση ιδεολογικής τρομοκρατίας, από το σύνολο του πολιτικού συστήματος και τα ΜΜΕ, με στόχο να πείσουν τα λαϊκά στρώματα ότι δεν υπάρχει άλλη διέξοδος από την υποταγή και πειθάρχηση στις επιταγές της Ε.Ε. και του ΔΝΤ επιδιώκοντας την εφαρμογή του προγράμματος σταθερότητας και την αποδοχή του από την κοινωνία. Τεχνητά, έφτασαν την χώρα στην χρεοκοπία ώστε να έχουν την πρόφαση ότι η πολιτική της Τρόικας είναι η «επώδυνη, αλλά εθνικά αναγκαία λύση» για την έξοδο από την κρίση, ενώ την ίδια στιγμή αποδεικνύεται ότι αυτή η «εθνική προσπάθεια» δεν θα αφορά όλους το ίδιο. Ως συνήθως, ο λαός καλείται να πληρώσει τις ζημιές που το κεφάλαιο δημιούργησε και τα κέρδη που δημιουργούν οι εργαζόμενοι τα καρπώνονται μόνο οι εργοδότες. Στην πραγματικότητα, γνωρίζουν ότι στη χώρα έχουν εκδηλωθεί ισχυρά κοινωνικά κινήματα, γνωρίζουν ότι αυτές οι ισχυρές εργατικές και λαϊκές αντιστάσεις, που οδήγησαν στο νεολαιίστικο κίνημα που απέτρεψε την αναθεώρηση του Συντάγματος, που γέννησε την εξέγερση του Δεκέμβρη του 2008 μπορούν να βρουν τη συνέχεια τους, υπό το βάρος της εντεινόμενης λαϊκής αγανάκτησης, σε ένα μαζικό και ανατρεπτικό εργατικό – λαϊκό κίνημα που θα ανατρέψει την πολιτική τους και αυτό ακριβώς είναι που θέλουν να αποτρέψουν!

πρόγραμμα σταθερότητας και Καλλικράτης, η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος

το «Πρόγραμμα Καλλικράτης» που ψηφίστηκε πρόσφατα, ως συνέχεια του «Σχεδίου Καποδίστριας», αποτελεί ένα αναπόσπαστο τμήμα του προγράμματος σταθερότητας, καθώς η κρατική χρηματοδότηση προς τους ΟΤΑ περιορίζεται δραστικά και οι δήμοι καλούνται να «αυτοχρηματοδοτηθούν» αποδεσμεύοντας το κράτος από τις ευθύνες του και τους μετατρέπει σε ικανό εργαλείο προώθησης της αντιλαϊκής πολιτικής του κράτους και της ΕΕ σε τοπικό επίπεδο, είτε με αύξηση των δημοτικών τελών (τη στιγμή που σε πολλούς δήμους αυτά είναι ήδη εξαιρετικά υψηλά), είτε μέσω εξοικονόμησης δαπανών (μείωση και τιμολόγηση δημοτικών υπηρεσιών, περικοπή αριθμού εργαζομένων, εκποίηση δημοτικής περιουσίας κ.α.), είτε από την προσέλκυση ιδιωτικών επενδυτών αλλά και λοιπών «αναπτυξιακών» προγραμμάτων... με δυσμενή αποτελέσματα τόσο για τα συμφέροντα των κατοίκων όσο και για το περιβάλλον (ολυμπιακές εγκαταστάσεις, ορεινοί όγκοι κ.α.) ιδιαίτερα στους δήμους αλλά και τις περιφέρειες που διαθέτουν εκτάσεις ή χώρους αλλά και φυσικές πηγές ενέργειας που μπορούν να αξιοποιηθούν επιχειρηματικά.
Επίσης, μέρος των υπηρεσιών υγείας και εκπαίδευσης θα περάσουν προοπτικά στην αρμοδιότητα των δήμων που θα κληθούν να τους λειτουργήσουν με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια ή και να τους ιδιωτικοποιήσουν λόγω έλλειψης πόρων, διαλύοντας περισσότερο το «κοινωνικό κράτος». Αυτή η πολιτική θα έχει σαν αποτέλεσμα την ανισότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών στους πολίτες ανά δήμο στις αστικές περιοχές, αλλά και την ακόμα παραπέρα εγκατάλειψη και καταστροφή των επαρχιακών περιοχών.
Παράλληλα, ο Καλλικράτης αποτελεί «ευκαιρία» για μαζικές απολύσεις στο δημόσιο (κατά το «Παγκάλιο αξίωμα» του δεν απολύουμε αλλά καταργούμε… θέσεις εργασίας) και αλλαγής των εργασιακών σχέσεων σε βάρος των εργαζομένων που θα αρχίσει με τις απολύσεις των συμβασιούχων της τοπικής αυτοδιοίκησης μέσω της κατάργησης και συγχώνευσης των δημοτικών επιχειρήσεων. Με αυτόν τον τρόπο, από τις ελαστικές – «μεσαιωνικές» σχέσεις εργασίας που ίσχυαν (συμβάσεις έργου ορισμένου χρόνου, εργαζόμενοι με stage, εποχικοί κ.α.), θα επιτευχθεί η πλήρης κατάργηση κάθε εργασιακής κατοχύρωσης με το βίαιο και απάνθρωπο διωγμό χιλιάδων εργαζόμενων.
Τέλος, στο όνομα της «αποκέντρωσης» θωρακίζει την τοπική αυτοδιοίκηση απέναντι στις λαϊκές διεκδικήσεις και δικαιώματα. Η συγκρότηση των νέων δήμων διαμορφώνει ένα πολιτικό σύστημα στο τοπικό επίπεδο κάθε άλλο παρά αποκεντρωτικό που θέλει να προσδώσει στην πολιτική λειτουργία των δήμων «κοινοβουλευτικό χαρακτήρα», ελαχιστοποιώντας τη δυνατότητα πολιτικής εκπροσώπησης πολιτικών σχηματισμών κυρίως της αριστεράς και γενικά πολιτικών σχηματισμών που δεν αναγνωρίζονται "άμεσα" στο κεντρικό πολιτικό σκηνικό αλλά και της κινηματικής παρέμβασης των κατοίκων στο εσωτερικό του δήμου, με ισχυρή συγκέντρωση της εξουσίας σε λίγους αιρετούς.

το μοντέλο ζωής και πόλης που μας σερβίρουν

Οι πόλεις που ζούμε σήμερα δε γεννήθηκαν σε μια νύχτα, ούτε έχουν δομηθεί με τυχαίο τρόπο. Η μεταπολεμική Αθήνα της άκρατης οικοδόμησης, του εργολάβου και της αντιπαροχής αποτέλεσε ένα συγκεκριμένο μοντέλο μεταπολεμικής ανάπτυξης. Σήμερα, αυτή η πόλη της οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας, αποθήκη κυρίως των εργαζομένων με τα σπίτια κλουβιά, με το ρημαγμένο περιβάλλον, με την ανυπαρξία υποδομών, με την έλλειψη χώρων για συλλογική ζωή και δημιουργία, «επανασχεδιάζεται» για να μετατραπεί σε «πόλος έλξης» επενδύσεων, εμπορικών δραστηριοτήτων και τουρισμού, μακρυά από τις πραγματικές ανάγκες των κατοίκων της.
Η «ανάπτυξη» παρουσιάζεται σαν πανάκεια για την «βελτίωση της πόλης» στην πραγματικότητα όμως αυτή η καπιταλιστική ανάπτυξη υπονομεύει το μέλλον και την ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. Η «πίστη» ότι αυτή του τύπου η οικονομική ανάπτυξη σημαίνει και βελτίωση της ποιότητας ζωής από τη στιγμή που ξέσπασε η διεθνής οικονομική κρίση κατέρρευσε. Αποδείχτηκε περίτρανα ότι οι αγορές δεν αυτορυθμίζονται αλλά εκτροχιάζονται και εκτροχιάζουν τις ζωές μας, την ίδια ώρα που η πόλη και ο χώρος, οι φυσικοί πόροι και ο αέρας μετατρέπονται σε εμπορεύματα, ενώ οι πυρκαγιές καταστρέφουν και τα τελευταία δάση της Αττικής (Πάρνηθα, Πεντέλη, Υμηττό). Οι ελεύθεροι χώροι περιορίζονται και εμπορευματοποιούνται, οι κοινωνικές υποδομές απαξιώνονται, ενώ «φαραωνικά» έργα και μεγαλεπήβολοι σχεδιασμοί απειλούν να καταστρέψουν το φυσικό περιβάλλον (π.χ. περιφερειακή Υμηττού)

η Γλυφάδα δεν αποτελεί εξαίρεση

Στην πόλη μας, όπως και στην ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας, και με αποκορύφωμα την περίοδο προετοιμασίας της Αθήνας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, εντάθηκε η προσπάθεια για την εκμετάλλευση και τον έλεγχο κάθε δημόσιου και ελεύθερου χώρου από το κεφάλαιο και τα τοπικά συμφέροντα, αγνοήθηκαν επιδεικτικά οι ανάγκες και οι διεκδικήσεις μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού και αντί αυτών υλοποιήθηκαν με χρήματα του εργαζόμενου κόσμου εκτεταμένα τεχνικά έργα, παρεμβάσεις και πολιτικές προς όφελος μιας μειοψηφίας.
Σήμερα, το μοίρασμα της «κληρονομιάς» των Ολυμπιακών Αγώνων είναι πιο επίκαιρο από ποτέ καθώς το επικείμενο ξεπούλημα του χώρου του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού αποτελεί αντικείμενο έντονων παρασκηνιακών διεργασιών και πιέσεων με σκοπό τη μετατροπή του σε μια τεραστίων διαστάσεων real estate επένδυσης, ελέω κρίσης φυσικά και των επιταγών εξοικονόμησης πόρων του ΔΝΤ, αποδεικνύοντας όπως τόσες και τόσες φορές άλλωστε ότι μόνο ως πάρκο πρασίνου δε σκοπεύουν να το διαμορφώσουν. Παράλληλα, ο αποκλεισμός της θάλασσας αποτελεί μια παγιωμένη κατάσταση, παρά και τις πρόσφατες εξαγγελίες του ΓΑΠ που σκοπό είχαν να ρίξουν στάχτη στα μάτια των κατοίκων, με τις μαρίνες, τα νυχτερινά κέντρα, τις καφετέριες και την ευρεία εμπορευματοποίηση κάθε δραστηριότητας επί του παραλιακού μετώπου, κατάσταση που πρόσφατα επιδεινώθηκε ακόμα περισσότερο με την οριστική παραχώρηση του χώρου των εγκαταστάσεων του Αγίου Κοσμά, στην εταιρεία Ολυμπιακά Ακίνητα, με σκοπό τη μετατροπή της σε μαρίνα ιδιωτικών σκαφών.
Την ίδια στιγμή, ο Υμηττός ακολουθεί την τύχη και των υπόλοιπων ορεινών όγκων της Αττικής. Ιδιαίτερα στην περιοχή της Γλυφάδας ο Υμηττός χρόνια τώρα αποτελεί λεία των οικοδομικών συνεταιρισμών, κατασκευαστικών εταιρειών και μικροπολιτικών συμφερόντων των δημοτικών αρχών. Μια σειρά παράνομων εγκαταστάσεων και χρήσεων έχουν καταστήσει τον πολύτιμο πνεύμονα πρασίνου απροσπέλαστο για τους κατοίκους, ενώ είναι χαρακτηριστική η ανοχή των δημοτικών αρχών απέναντι σε κάθε είδους καταπατητή αλλά και η χαρακτηριστική αδιαφορία που χρόνια επιδείκνυαν για την ελάχιστη προστασία του βουνού.
Τίποτα δεν είναι τυχαίο! Μετά από κάθε μεγαλεπήβολο αναπτυξιακό σχέδιο έρχεται μια «φυσική καταστροφή» να ανοίξει το δρόμο για την υλοποίηση του. Από την καταστροφή της Πάρνηθας το 2007, τις φωτιές στην περιοχή του Σακέτα στο Βύρωνα και τα Γλυκά Νερά, πέρυσι ήρθε και η σειρά της περιοχής να πληρώσει ακριβά το τίμημα της ανάπτυξης και των σχεδιασμών τους. Το τίμημα της σχεδιαζόμενης Περιφερειακής Λεωφόρου και της Σήραγγας Υμηττού του ΥΠΕΧΩΔΕ και του νέου ΠΔ «λεηλασίας» του Υμηττού, το τίμημα όλων όσων θέλουν την «αξιοποίηση» του βουνού προς όφελος τους…

η αλήθεια είναι σκληρή

Και η αλήθεια λέει ότι σε όλη τη χώρα από τη μεγαλύτερη πόλη μέχρι το μικρότερο χωριό κάθε μικρός ή μεγάλος ελεύθερος χώρος αλλά και κάθε βουνό και κάθε παραλία, πρέπει να αποτελεί πεδίο κερδοφορίας για κάθε είδους κατασκευαστική, τουριστική και εμπορική δραστηριότητα, συνεπώς όταν τα δάση εμποδίζουν καίγονται, όταν τα βουνά εμποδίζουν ισοπεδώνονται και όταν οι κάτοικοι αντιστέκονται καταστέλλονται!
Η αλήθεια που λέει ότι κράτος, κυβέρνηση και δημοτικές αρχές φέρουν ακέραιη την ευθύνη των καταστροφικών επιπτώσεων των αντιλαϊκών σχεδιασμών που προωθούν και των οικονομικών συμφερόντων που υποστηρίζουν καταπατώντας και εξοστρακίζοντας τις ανάγκες και τα συμφέροντα της εργαζόμενης κοινωνικής πλειοψηφίας.
Ο δήμος Γλυφάδας δεν αποτέλεσε εξαίρεση, αντίθετα πρωτοστάτησε τα τελευταία χρόνια στην προώθηση κάθε αντιδραστικού σχεδιασμού στην περιοχή. Επιδιώκει τη μετατροπή του χώρου της αεροπορικής βάσης Τερψιθέας σε νεκροταφείο και χωματερή, διεκδικεί την ένταξη στο σχέδιο πόλης τις καμένες εκτάσεις, ψήφισε υπέρ των νέων δρόμων και του νέου ΠΔ «λεηλασίας» του Υμηττού στο δημοτικό συμβούλιο. Επίσης, ενώ κάθε κάτοικος πληρώνει παχυλά δημοτικά τέλη, πάγια προβλήματα της πόλης παραμένουν όχι απλά «δισεπίλυτα» αλλά επιδεινώνονται όπως αυτό του κυκλοφοριακού, της συνεχιζόμενης υποβάθμισης κάθε εστίας πρασίνου μέσα στις γειτονιές, μέχρι όμως και της καταστροφικές πλημμύρες που πλέον συχνά «επισκέπτονται» την πόλη καθώς ο δήμος φρόντισε με την κατασκευή ΚΥΤ στο βουνό να μπαζωθεί και το παρακείμενο ρέμα… Τελικά, ο δήμος φροντίζει μόνο για την «ασφάλεια» μας αφού πλέον εκτός της δημοτικής αστυνομίας προωθεί και τη σύσταση των «τοπικών συμβουλίων πρόληψης παραβατικότητας»…
Για μια ακόμα φορά τίποτα δεν είναι τυχαίο! Δεν είναι τυχαίο ότι επί σειρά ετών η συντριπτική πλειοψηφία των δημοτικών συμβουλίων εξέφραζε τοπικά εργολαβικά συμφέροντα κάτι που σήμερα δεν τους είναι αρκετό. Η Γλυφάδα πλέον καλείται να παίξει ένα νέο ρόλο στην περιοχή. Λόγω του Καλλικράτη και του αναβαθμισμένου οικονομικού ρόλου της στην περιοχή το νέο δημοτικό της συμβούλιο θα είναι ο μπροστάρης για την επιχειρηματική αξιοποίηση του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού. Κι αυτό είναι μια κεντρική πολιτική επιλογή όπως και η επιλογή να απευθυνθούν στον «λαό της Γλυφάδας» γνωστά «πολιτικά τζάκια». Η δουλειά θα είναι μεγάλη. Δεν μπορούν να την φέρουν εις πέρας απλοί πολιτικάντηδες...

η μάχη έχει ήδη ξεκινήσει

Στην πραγματικότητα έχουμε όλοι καταλάβει πως εμείς οι κάτοικοι έχουμε την δύναμη στα χέρια μας για να αποφασίζουμε για τις ζωές μας κι αυτό είναι πολιτική. Μέσω των θεσμών λαϊκής αυτοοργάνωσης – των επιτροπών κατοίκων - που εμείς οι κάτοικοι της περιοχής, εργαζόμενοι και άνεργοι, μαθητές, σπουδαστές αλλά και γηραιότεροι, σιγά - σιγά αρχίζουμε να δημιουργούμε για να προωθήσουμε αποτελεσματικά το αίτημά μας για μια καλύτερη ζωή στο σύνολό της.
Δημοκρατία για μας, είναι η άμεση δημοκρατία των συνελεύσεων κατοίκων και εργαζομένων. Και αυτή η δημοκρατία που εμείς επιλέγουμε, έχει δείξει μέχρι σήμερα πολλά επιτυχημένα δείγματα γραφής, από τους αγώνες για την προστασία του Υμηττού ενάντια στους νέους αυτοκινητόδρομους και το νέο ΠΔ «λεηλασίας» του, για την προάσπιση του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού και της παραλίας ως ελεύθερους χώρους πρασίνου για τα πάρκα και τους ελεύθερους χώρους της Αθήνας, τη χωματερή, τον Υμηττό, τα ρέματα, την παραλία, το Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης της ΔΕΗ, τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας και τις κάμερες, το ποδήλατο στα μέσα μεταφοράς και την ακύρωση του διαγωνισμού για πίστα ράλι στο πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού. Αυτή η δημοκρατία λοιπόν θα πρέπει να περάσει και να γίνει κτήμα όλων των κατοίκων και της Γλυφάδας.

για μια αγωνιστική εκλογική παρέμβαση

Και ενώ συμβαίνουν όλα τα παραπάνω, στις ερχόμενες Αυτοδιοικητικές Εκλογές καλούμαστε εμείς, ως κάτοικοι αυτής της πόλης, να «αποφασίσουμε» για το ποιος θα αναλάβει τη διοίκηση του Δήμου και της Περιφέρειας για την επόμενη τετραετία, μέσα από έναν θεσμό που κατ’ ευφημισμό αποκαλείται «Τοπική Αυτοδιοίκηση».
Σήμερα, περισσότερο από ποτέ μέσω του αναβαθμισμένου ρόλου που τους αποδίδει ο Καλλικράτης οι δήμοι και οι περιφέρειες αποτελούν αναπόσπασπαστο κομμάτι του κρατικού μηχανισμού. Ο ρόλος τους είναι από τη μια να προωθούν και να εξειδικεύουν τις πολιτικές των κυβερνήσεων και της ΕΕ στο τοπικό επίπεδο, και από την άλλη να εξασφαλίζουν τους όρους για την κερδοφορία των επιχειρήσεων και του κεφαλαίου, αποτελώντας σήμερα παράρτημα του ΔΝΤ σε τοπικό επίπεδο. Στην πραγματικότητα, οι δήμοι και οι περιφέρειες σήμερα προωθούν την όλο και μεγαλύτερη ιδιωτικοποίηση, εμπορευματοποίηση και ανταποδοτικότητα κάθε έννοιας δημόσιου και κοινόχρηστου αγαθού, είτε αυτό είναι οι ελεύθεροι χώροι, το φυσικό περιβάλλον και οι κοινωνικές υποδομές, είτε είναι οι κοινωνικές λειτουργίες του κράτους, που είναι υποχρεωμένο να μας τις παρέχει δωρεάν ως μια ελάχιστη ανταπόδοση στους φόρους που πληρώνουμε.
Γνωρίζουμε ότι το πλαίσιο που διεξάγονται οι δημοτικές εκλογές είναι ναρκοθετημένο, ότι χρόνια τώρα οι κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις τις αξιοποιούν για να διευρύνουν την «κομματική τους πελατεία», ενώ και οι δυνάμεις της αριστεράς στην πλειονότητα των περιπτώσεων – πλην ελαχίστων εξαιρέσεων – δεν έχουν αποφύγει τον εγκλωβισμό τους σε ένα διαχειριστικό επίπεδο. Την ίδια στιγμή όμως η εκλογική διαδικασία συνεχίζει να αποτελεί μια πολιτική μάχη στην οποία αναμετρώνται πολιτικές αντιλήψεις, μια μάχη που το αποτέλεσμα της, δε θα είναι μεν ο καθοριστικός παράγοντας της εξέλιξης των συλλογικών κοινωνικών αγώνων που μόνο μέσα από αυτούς μπορούν να είναι νικηφόρες οι λαϊκές και εργατικές διεκδικήσεις, ειδικά σήμερα όμως αποκτά ιδιαίτερη σημασία η έκφραση της λαϊκής αγανάκτησης και σε αυτό το επίπεδο.

ο λαός θα πει την τελευταία λέξη

Σήμερα περισσότερο από ποτέ, είναι αναγκαία η επιλογή της ρήξης και της σύγκρουσης με κυβέρνηση-ΕΕ-ΔΝΤ και της ανατροπής των μέτρων και της πολιτικής τους. Είναι αναγκαίοι σήμερα μαζικοί, ενωτικοί, ανυποχώρητοι αγώνες, κόντρα στον υποταγμένο συνδικαλισμό και τις γραφειοκρατικές ηγεσίες ΓΣΕΕ - ΑΔΕΔΥ, για να μην πληρώσουν οι εργαζόμενοι το χρέος και την κρίση που δεν δημιούργησαν αυτοί! Είναι αναγκαία η οικοδόμηση ενός κοινωνικού μετώπου αντίστασης και ανατροπής του προγράμματος σταθερότητας και της κυρίαρχης πολιτικής κράτους και Ε.Ε., στα σωματεία από τους εργαζόμενους, στις γειτονιές με λαϊκές επιτροπές από τους κατοίκους, σε κάθε χώρο που ζει και κινούνται οι εργαζόμενοι και η νεολαία. Για να μη χαθούν εργασιακά δικαιώματα δεκαετιών που κερδίθηκαν με αγώνες! Για να μη γυρίσουμε σε ένα σύγχρονο εργασιακό Μεσαίωνα. Για να μη γίνουν οι συνθήκες στους χώρους εργασίας και κατοικίας, στην πόλη μας χειρότερες για τους εργαζόμενους. Για να δώσουμε νικηφόρα προοπτική στις σύγχρονες κοινωνικές διεκδικήσεις!
Στο βαθμό μάλιστα που στην πόλη μας, τα τελευταία χρόνια, έχουν ξεδιπλωθεί και ξεδιπλώνονται σημαντικοί αγώνες με ριζοσπαστικά αιτήματα και μορφές πάλης ενάντια στην αντιλαϊκή επίθεση, είναι πραγματικά αναντίστοιχο η δυναμική αυτών των αγώνων να μην εκφραστεί από όλους εμάς αλλά και από κάθε αγωνιστική, ριζοσπαστική, αντικαπιταλιστική και αριστερή δύναμη της πόλης μας.
Προς αυτή την κατεύθυνση λοιπόν πρέπει να αναλάβουμε τις ευθύνες μας αποφασιστικά και να συμβάλλουμε ώστε ο ριζοσπαστισμός των τοπικών κινημάτων να εκφραστεί και πολιτικά από αυτές τις δυνάμεις που τα δημιούργησαν, να επιδιώξουμε τη συγκρότηση αγωνιστικού ψηφοδελτίου στις επερχόμενες δημοτικές εκλογές, ώστε να μην αφεθεί η νέα δημοτική αρχή να ακολουθεί τις αντιδραστικές επιλογές του μνημονίου. Εξάλλου στη σημερινή φάση, κάθε νίκη, μερικού έστω χαρακτήρα (π.χ. η διαμαρτυρία ενάντια στις ελλείψεις προσωπικού και υλικών μέσων στα σχολεία και τα νοσοκομεία) είτε ποιo γενικού (π.χ. η αλλαγή πολιτικού σκηνικού στην Γλυφάδα), θέτει άμεσα υπό αίρεση το γενικότερο πλαίσιο που ορίζει η πολιτική του Μνημονίου.

Για να αντιταχθούμε:

• Στην κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, την ΕΕ του κεφαλαίου - του πολέμου - του ρατσισμού, το ΔΝΤ, το Πρόγραμμα Σταθερότητας και τις πολιτικές τους.
• Στη συναίνεση ΝΔ-ΛΑΟΣ στα αντιδραστικά μέτρα.
• Στον Καλλικράτη που αποτελεί εφαρμογή του προγράμματος σταθερότητας στην τοπική αυτοδιοίκηση.
• Στους εργολάβους και τα τοπικά συμφέροντα που θέλουν να αποτελειώσουν τον Υμηττό και κάθε ελεύθερο χώρο

Να παλέψουμε από κοινού για:

• Να μην πληρώσει ο λαός το χρέος και την κρίση. Διαγραφή του χρέους - παύση πληρωμών, ανυπακοή και ρήξη με τις συμφωνίες της ΕΕ, την ΕΚΤ και την ΟΝΕ.
• Να ανατραπούν τα νέα μέτρα σε ασφαλιστικό, εργασιακές σχέσεις, μείωση μισθών και επιδομάτων, αύξηση φόρων στο λαό.
• Να μην εφαρμοστεί ο Καλλικράτης και ό,τι φέρνει στο δήμο μας (απολύσεις δημοτικών υπαλλήλων, νέες αυξήσεις δημοτικών τελών, ΣΔΙΤ)
• Αυξήσεις στους μισθούς, δουλειά για όλους, μέτρα για την καταπολέμηση της ανεργίας.
• Δημόσια & επαρκής ασφάλιση, υγεία και εκπαίδευση για όλο το λαό.
• Νομιμοποίηση και ίσα δικαιώματα για όλους τους μετανάστες.
• Να ζούμε σε μια ανθρώπινη πόλη με επαρκή δημόσια και δωρεάν μέσα συγκοινωνίας, υπηρεσίες πρόνοιας και πολιτισμού και ελεύθερους χώρους κόντρα στα σχέδια του σημερινού και οποιουδήποτε άλλου δημάρχου και των εργολάβων.
• Να μην μετατραπεί το πρώην αεροδρόμιο σε real estate επένδυση – Να γίνει πάρκο πρασίνου για όλους τους κατοίκους της Ατικής
• Όχι στους νέους αυτοκινητόδρομους
• Απόσυρση του νέου ΠΔ «λεηλασίας» του Υμηττού – Απόλυτη προστασία από την κορυφή μέχρι το όριο της πόλης – Καμία νέα οικοδόμηση – απομάκρυνση όλων των χρήσεων
• Άμεση αναδάσωση των καμένων των καμένων εκτάσεων του Υμηττού

 

Ανακοίνωση για Καλλικράτη

Ο ΛΑΟΣ ΘΑ ΝΙΚΗΣΕΙ!

Τους τελευταίους μήνες, με αφορμή την παγκόσμια οικονομική κρίση, τα κόμματα του δικομματισμού, ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, με την στήριξη του ΛΑΟΣ και τις οδηγίες της ΕΕ και του ΔΝΤ έχουν εξαπολύσει μια άνευ προηγουμένου επίθεση ενάντια στις κατακτήσεις λαού και εργαζομένων προς όφελος του κεφαλαίου και ειδικά του τραπεζικού. Στο πλαίσιο αυτό, η προσπάθεια αναδιάρθρωσης των διοικητικών δομών της χώρας, το «Πρόγραμμα Καλλικράτης» που ψηφίστηκε πρόσφατα, ως συνέχεια του «Σχεδίου Καποδίστριας», δε συμβάλει απλά στην υλοποίηση αντιδραστικών αλλαγών σε σχέση με τη λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά αποτελεί ένα αναπόσπαστο τμήμα του προγράμματος σταθερότητας.
Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι δημιουργεί «ισχυρή τοπική αυτοδιοίκηση» με την κατάργηση των νομαρχιών και τη συγκρότηση 13 νέων «Περιφερειακών Αυτοδιοικήσεων» αλλά και τη δραστική μείωση δήμων-κοινοτήτων κατά 2/3 σε 350, που θα έχουν αυξημένες αρμοδιότητες προς όφελος των «πολιτών». Ήδη όμως, η εμπειρία από την εφαρμογή του «Καποδίστρια» και του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων του 2006 άλλα δείχνει… καθώς με την προηγούμενη συνένωση όχι μόνο δεν «αναβαθμίστηκαν» οι κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων, αλλά αντίθετα οδήγησε στην αύξηση των δημοτικών τελών και στην ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα τροφεία και η επιβολή εισοδηματικών κριτηρίων στους δημοτικούς βρεφονηπιακούς σταθμούς.
Με το «Πρόγραμμα Καλλικράτης», η κρατική χρηματοδότηση προς τους ΟΤΑ περιορίζεται δραστικά και οι δήμοι καλούνται να «αυτοχρηματοδοτηθούν», είτε με αύξηση των δημοτικών τελών (τη στιγμή που σε πολλούς δήμους αυτά είναι ήδη εξαιρετικά υψηλά), είτε εισπράττοντας μέρος από τις αυξήσεις του ΦΠΑ και από του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας, με προφανή αποτέλεσμα την αύξηση του ΦΑΠ – τον οποίο και θα καθορίζουν, είτε μέσω εξοικονόμησης δαπανών (μείωση και τιμολόγηση δημοτικών υπηρεσιών, περικοπή αριθμού εργαζομένων, εκποίηση δημοτικής περιουσίας κ.α.), είτε από την προσέλκυση ιδιωτικών επενδυτών αλλά και λοιπών «αναπτυξιακών» προγραμμάτων...
Στο πλαίσιο αυτό, κρίσιμοι τομείς όπως η υγεία, η εκπαίδευση, οι δημόσιες συγκοινωνίες, η κοινωνική πρόνοια, η διαχείριση των αποβλήτων, η πολεοδομία, το περιβάλλον (…) αφήνονται στα χέρια της τοπικής αυτοδιοίκησης και το κράτος δηλώνει αναρμόδιο, τόσο ως προς τη χάραξη μιας ενιαίας κεντρικής πολιτικής όσο και ως προς την αντίστοιχη χρηματοδότηση, με προφανή αποτελέσματα την ανισότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών στους πολίτες ανά δήμο στις αστικές περιοχές αλλά και την ακόμα παραπέρα εγκατάλειψη και καταστροφή των επαρχιακών περιοχών. Πλέον, οι δήμοι που δε θα μπορούν να ανταποκριθούν οικονομικά, θα προχωρήσουν με μαθηματικό τρόπο στην ιδιωτικοποίηση υπηρεσιών και δημόσιας περιουσίας. Ήδη δραστηριοποιούνται ιδιωτικές εταιρείες ανακύκλωσης και υπεργολάβοι υπηρεσιών καθαριότητας σε αρκετούς δήμους. Ιδιαίτερα, στον χώρο της εκπαίδευσης, με την προβλεπόμενη υπαγωγή των σχολείων στους δήμους και το θεσμό της «αυτοαξιολόγησης» της σχολικής μονάδας, δημιουργούνται σχολεία πολλών ταχυτήτων με διαφορετικά προγράμματα και με διαφορετική αντιμετώπιση από πλευράς κράτους, ως αποτέλεσμα της «ικανότητας» τους να βρίσκουν πόρους από το δήμο τους ή από ιδιώτες. Με παρόμοιο τρόπο, τόσο οι δήμοι όσο και οι περιφέρειες που διαθέτουν εκτάσεις ή χώρους αλλά και φυσικές πηγές ενέργειας που μπορούν να αξιοποιηθούν επιχειρηματικά θα οδηγηθούν στην απόδοση τους και την υλοποίηση καταστροφικών σχεδιασμών τόσο για τα συμφέροντα των κατοίκων όσο και για το περιβάλλον (ολυμπιακές εγκαταστάσεις, ορεινοί όγκοι κ.α.).
Την ίδια στιγμή, οι δημοτικές επιχειρήσεις συγχωνεύονται δραστικά και παρά τον υποτιθέμενο κοινωφελή χαρακτήρα τους, όσες θα διατηρηθούν θα χρηματοδοτούνται από το κράτος μόνο αν είναι κερδοφόρες. Αν δηλαδή λειτουργούν με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια ή χρηματοδοτούνται μέσω της τοπικής φορολογίας.
Τελικά, η εξάρτηση της χρηματοδότησης των ΟΤΑ από το βαθμό που απορροφούν κονδύλια είτε από τους δημότες τους, είτε από ιδιωτικές επενδύσεις με παραχώρηση σε ιδιώτες (βλ. ΣΔΙΤ) λειτουργιών που μέχρι πρόσφατα αναλάμβανε το κράτος ως έκφραση άσκησης «κοινωνικής πολιτικής», είτε από την υλοποίησης αναπτυξιακών προγραμμάτων (ευρωπαϊκών και εθνικών) που θα τους εξασφαλίζουν κονδύλια, ενισχύει ακόμη περισσότερο το ρόλο τους ως μέρος του κρατικού μηχανισμού, αποδεσμεύοντας το κράτος από τις ευθύνες του και τους μετατρέπει σε ικανό εργαλείο προώθησης της αντιλαϊκής πολιτικής του κράτους και της ΕΕ σε τοπικό επίπεδο.
Παράλληλα, ο Καλλικράτης αποτελεί «ευκαιρία» για μαζικές απολύσεις στο δημόσιο (κατά το «Παγκάλιο αξίωμα» του δεν απολύουμε αλλά καταργούμε… θέσεις εργασίας) και αλλαγής των εργασιακών σχέσεων σε βάρος των εργαζομένων. Με αυτόν τον τρόπο, από τις ελαστικές – «μεσαιωνικές» σχέσεις εργασίας που ίσχυαν (συμβάσεις έργου ορισμένου χρόνου, εργαζόμενοι με stage, εποχικοί κ.α.), θα επιτευχθεί η πλήρης κατάργηση κάθε εργασιακής κατοχύρωσης με το βίαιο και απάνθρωπο διωγμό χιλιάδων εργαζόμενοι (με την κατάργηση και συγχώνευση των δημοτικών επιχειρήσεων και όχι μόνο), ενώ όσες παρεχόμενες υπηρεσίες δεν καταργηθούν, θα έχουν ένα σημαντικό κόστος για τους δημότες.
Την ίδια στιγμή, που το κράτος επιχειρεί να αποδεσμευτεί από τις ευθύνης άσκησης κοινωνικής πολιτικής, που επιδιώκει να αναβαθμίσει το ρόλο των ΟΤΑ ως εργαλεία άσκησης κεντρικής πολιτικής, την ίδια στιγμή επιδιώκει να θωρακίσει τους δήμους από κάθε πολιτική και κινηματική αντίσταση που μπορεί να εκφραστεί απέναντι στην κυρίαρχη πολιτική, αντίσταση που σταδιακά και κλιμακούμενα έχει αρχίσει να εκφράζεται την προηγούμενη περίοδο. Οι κινητοποιήσεις των κατοίκων αλλά και οι κινηματικές δομές που δημιουργούνται (επιτροπές κατοίκων – λαϊκές επιτροπές) δεν είναι μόνο ενοχλητικές είναι και επικίνδυνες και εκφράστηκαν εξαιρετικά δυναμικά πρόσφατα στις τοπικές κοινωνίες, τόσο σε σχέση με θέματα περιβάλλοντος και καταστροφικά «αναπτυξιακά πλάνα» (νέοι αυτοκινητόδρομοι, Υμηττός, παραλία, ΧΥΤΑ κ.α.) όσο και το Δεκέμβριο του 2008. Η συγκρότηση των νέων δήμων (με το μέγεθος τους και τις νέες πολιτικές δομές που εισάγει) θέλει να προσδώσει στην πολιτική λειτουργία των δήμων «κοινοβουλευτικό χαρακτήρα», ελαχιστοποιώντας τη δυνατότητα πολιτικής εκπροσώπησης αλλά και κινηματικής παρέμβασης των κατοίκων στο εσωτερικό του δήμου.
Συνοπτικά ο Καλλικράτης:
• Συρρικνώνει περαιτέρω τον δημόσιο τομέα και συνδέει τους δήμους με τις επιχειρήσεις προς όφελος των ιδιωτών και όχι των εργαζομένων
• Επιβαρύνει οικονομικά τους εργαζόμενους μέσω της αύξησης των τοπικών φόρων και της μείωσης των κοινωνικών δαπανών
• Θέτει υπό τον έλεγχο της ΕΕ και του κεφαλαίου τις υποδομές, το περιβάλλον, τις υπηρεσίες, την εκπαίδευση
• Θωρακίζει την τοπική αυτοδιοίκηση απέναντι στα λαϊκά αιτήματα και δημιουργεί κυβερνήσεις «αναρμόδιες» για τα τοπικά ζητήματα, τα οποία στην πραγματικότητα είναι κεντρικά πολιτικά.
Μπροστά, μάλιστα, στην κλιμακούμενη επίθεση κράτους και ΕΕ ενάντια στις κατακτήσεις και τις ανάγκες μας (κατάργηση συλλογικών συμβάσεων εργασίας, διάλυση ασφαλιστικού συστήματος, μαζικές–ελεύθερες απολύσεις με μειωμένες αποζημιώσεις, μείωση κατώτατου μισθού στα όρια της πείνας, περικοπές συντάξεων και επιδομάτων, αύξηση του ΦΠΑ και όλων των άμεσων φόρων) χρειάζεται να οικοδομηθεί ένα κοινωνικό μέτωπο αντίστασης και ανατροπής του προγράμματος σταθερότητας και της κυρίαρχης πολιτικής κράτους και ΕΕ., στα σωματεία από τους εργαζόμενους, στις γειτονιές με λαϊκές επιτροπές από τους κατοίκους, σε κάθε χώρο που ζει και κινείται εργαζόμενοι και νεολαία.
Στο πλαίσιο αυτό και η αντίσταση στην υλοποίηση του «Προγράμματος Καλλικράτη», που υλοποιεί πλευρές του προγράμματος σταθερότητας, είναι κομμάτι της πάλης του λαού, όπως είναι και εξαιρετικά κρίσιμη η μάχη που δίνουν, για μία ακόμη φορά οι κάτοικοι του Ελληνικού και ο δήμαρχος Ελληνικού Χρήστος Κορτζίδης, ο οποίος βρίσκεται σε απεργία πείνας για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τόσο ο αγώνας των κατοίκων του ελληνικού όσο και οι αντιστάσεις που οικοδομούνται στην ευρύτερη περιοχή είναι εξαιρετικά κρίσιμες γιατί είναι αυτό που θα σηματοδοτήσει την ανατροπή των νέων επιχειρηματικών πλάνων ξεπουλήματος, της παραλίας του Σαρωνικού, του αεροδρομίου του Ελληνικού, της αναθέρμανσης των σεναρίων κατασκευής των νέων αυτοκινητόδρομων, κυρίως όμως είναι αυτό που θα σηματοδοτήσει την οικοδόμηση των αντιστάσεων που απαιτούνται απέναντι στο πρόγραμμα σταθερότητας στην περιοχή, για αυτό και ο αγώνας του λαού του Ελληνικού πρέπει να νικήσει!
ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ
ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ
ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ

Εισήγηση της ΠΡΩτοβουλίας ΚΑΤοίκων στα Νότια,

στο διήμερο των αντικαπιταλιστικών κινήσεων πόλης  

Χώρος και καπιταλιστική ανάπτυξη

Η μορφή, ο χαρακτήρας και η λειτουργία του χώρου και των αστικών συγκεντρώσεων στην περίοδο του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής πρέπει να ιδωθεί διαλεκτικά ως αναγκαία προϋπόθεση αλλά και ως αποτέλεσμα της πόλωσης της κεφαλαιακής συσσώρευσης σε περιοχές που είναι πιο προσοδοφόρες για την επίτευξη υψηλών ποσοστών κεφαλαιακής κερδοφορίας και από το γεγονός πως το σύνολο του εδάφους μπορεί να μετατραπεί σε υποδοχέα παραγωγικών δραστηριοτήτων και ι­κανό να αποφέρει γαιοπρόσοδο. Επίσης, οι πόλεις δε θα πρέπει να αντιμετωπίζονται απλά ως χώροι όπου συντελούνται οι σχέσεις εκμετάλλευσης και η απόσπαση υπεραξίας αλλά και ως χώροι όπου συγκροτούνται οι σχέσεις κυριαρχίας και ενσωμάτωσης των κυριαρχούμενων στρωμάτων στην εξουσία του κεφαλαίου.

Τόσο ο χώρος, όσο και οι αστικές συγκεντρώσεις πρέπει να γίνονται αντιληπτές ως κοινωνικά προϊόντα, ως ιστορική συγκυρία και κοινωνική μορφή που προσλαμβάνει το περιεχόμε­νο της από τις κοινωνικές αντιθέσεις που διαπερνούν τόσο τη συγκεκριμένη πε­ριοχή που περικλείει, όσο και το ευρύτερο εδαφικό πλαίσιο που περι­λαμβάνει ο κάθε κοινωνικός σχηματισμός.

Η σημασία των κοινωνικών και πολιτικών συγκυριών στην εξέλιξη της κεφαλαιακής συσσώρευσης είναι εξαιρετικά σημαντική στην εξέλιξη και τη μορφή των πόλεων. Από την πλήρη υποταγή, στο στάδιο του ελεύθερου ανταγωνισμού της πόλης από τη βιομηχανία διαδέχτηκε, στον αναπτυγμένο καπιταλισμό, η ολοένα αυξανόμενη εξάρτηση των παραγωγικών δραστηριότητων από τη μητροπολιτική περιοχή.

Η ανάπτυξη μητροπολιτικών αστικών κέντρων και περιοχών διεθνούς εμβέλειας αποτελεί τη χωρική έκφραση της διαδικασίας διεθνοποίησης του κεφαλαιακού ανταγωνισμού, που οδηγεί τις διαδικασίες κεφαλαιακής συσσώρευσης να παρουσιάζουν ολοένα και μεγαλύτερη ένταση με ισχυρές τάσεις συγκέντρωσης σε ορισμένες περιοχές, στις οποίες συγκεντρώνονται οι οικονομικοί, πολιτικοί και ιδεολογικοί όροι, που εξασφαλίζουν την αύξηση της κερδοφορίας του κεφαλαίου. Δηλαδή, από το βαθμό ενσωμάτωσης συγκεκριμένων διαρθρωτικών αλλαγών στις τοπικές παραγωγικές διαδικασίες, την εξειδίκευση του παραγωγικού χαρακτήρα των αστικών κέντρων αλλά και ευρύτερων περιοχών, την εξασφάλιση των αναγκαίων υποδομών, την αναπροσαρμογή των εργασιακών σχέσεων και την αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας που θα ικανοποιούν τις νέες απαιτήσεις της κεφαλαιακής συσσώρευσης.

Την περίοδο, που διανύουμε, οι εμφανιζόμενες δυναμικές της αστικής ανάπτυξης αφορούν:

·       Την εγκατάσταση στα δυναμικά αστικά - μητροπολιτικά κέντρα των κεντρικών επιτελικών γραφείων των μεγάλων μονοπωλιακών επιχειρήσεων, των τραπεζών, των νέων υπηρεσιών (ασφαλιστικές εταιρείες, εταιρείες συμβούλων κλπ), των κέντρων έρευνας και ανάπτυξης με εμβέλεια στην ευρωπαϊκή και διεθνή αγορά.

·       Τη δημιουργία υποστηρικτικών υπηρεσιών, κυρίως προηγμένων παραγωγικών υπηρεσιών προς τα διεθνή κέντρα διοίκησης και τα χρηματοοικονομικά και πιστωτικά κέντρα.

·       Την αναδιάρθρωση των παραγωγικών δραστηριοτήτων με εκσυγχρονισμό των βασικών βιομηχανικών κλάδων μαζικής παραγωγής.

·       Την εξειδίκευση και ανάπτυξη δραστηριοτήτων όπου το κάθε αστικό κέντρο παρουσιάζει συγκριτικά πλεονεκτήματα στις νέες συνθήκες διεθνούς ανταγωνισμού (π.χ. εκθεσιακές δραστηριότητες, αθλητική βιομηχανία, πολιτιστικές εκδηλώσεις, τουρισμός εξειδικευμένης κατεύθυνσης κλπ).

·       Την ύπαρξη σημαντικών υλικών υποδομών που εξασφαλίζουν υψηλή προσπελασιμότητα (πολυτελή γραφεία, συγκοινωνιακοί κόμβοι, τηλεπικοινωνίες).

·       Τη διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος και των φυσικών διαθέσιμων ως παραγόντων καπιταλιστικής αξιοποίησης.

·       Την αναπροσαρμογή των εργασιακών σχέσεων και την αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας.

Επί της ουσίας, η ύπαρξη και η ενίσχυση διεθνών μητροπολιτικών περιοχών που λειτουργούν ως πόλοι μονοπωλιακών κεφαλαίων αποτελεί απαραίτητο στοιχείο μιας ενεργούς παρουσίας στο διεθνή οικονομικό χώρο και στο πλαίσιο ευρύτερων οικονομικών και ιμπεριαλιστικών ολοκληρώσεων. Ειδικότερα, η διαδικασία της οικονομικής ολοκλήρωσης όπως εκ­φράζεται μέσα από την Ενιαία Ευρωπαϊκή Αγορά και την ευρωπαϊκή χωροταξική στρατηγική, όπως διαφαίνεται μέσα από βασικά κείμενα πολιτικής (σε ευρωπαϊκό αλλά και σε εθνικό επίπεδο – ΣΑΚΧ, ΓΠΧΣΑΑ) αλλά και την κατεύθυνση των κοινοτικών πλαισίων στήριξης ενισχύει τη θέση των μεγάλων αστικών μητροπολιτικών κέντρων - περιοχών στην Ευρώπη και αναδεικνύει αυτές τις περιοχές ως τους χώρους όπου κυρίαρχα διεξάγεται και λαμβάνει χωρική έκφραση ο κεφαλαιακός ανταγωνισμός σε επίπεδο μονοπωλιακών κεφαλαίων.

Χωρική αναδιάρθρωση και ελληνικό κεφάλαιο

Υπό αυτό το πρίσμα, έχει ενδιαφέρον να προσδιορίσουμε τους ειδικούς όρους, τόσο στη χώρα όσο και σε επίπεδο Ε.Ε. αλλά και διεθνώς, υπό τους οποίους, την τελευταία και πλέον δεκαετία και με εξαιρετική ένταση συντελείται στη χώρα μια γενικότερη αναδιάρθρωση, σε σχέση με τη χωρική οργάνωση των παραγωγικών δραστηριοτήτων και αντίστοιχα την οργάνωση του χώρου, των αστικών συγκεντρώσεων και ειδικότερα των αστικών – μητροπολιτικών περιοχών, όπως επίσης, της αναδιάρθρωσης, αντίστοιχα, της διοικητικής δομής της χώρας, τόσο σε γεωγραφικό όσο και σε θεσμικό επίπεδο, που σηματοδοτεί ένα διευρυμένο ρόλο στην πολιτική και ιδεολογική λειτουργία πλευρών του κρατικού μηχανισμού που αφορούν την «Τοπική Αυτοδιοίκηση».

Η διαδικασία αυτή δεν είναι ανεξάρτητη από τη μετατόπιση των πολιτικών και χωρικών προτεραιοτήτων της ΕΕ εκ των πραγμάτων ενισχύει το ρόλο του ελληνικού κεφαλαίου, και μπορεί να λειτουργήσει ως προνομιακός φορέας διείσδυσης των μονοπωλιακών μερίδων του ευρωπαϊκού κεφαλαίου στις χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης.

Στην περίοδο που διανύουμε, η στρατηγική του ελληνικού κεφαλαίου, μπορεί να συμπυκνωθεί ως εξής:

1.    Στην υλοποίηση ενός ευρύτερου αναπτυξιακού σχεδιασμού στον ευρύτερο χώρο της νοτιοανατολικής Μεσογείου, που απορρέει κατευθείαν από την Ε.Ε. και ικανοποιεί τις πλέον ισχυρές μερίδες ευρωπαϊκών μονοπωλιακών κεφαλαίων, στοχεύοντας στη διαμόρφωση των όρων για εδραίωση της χώρας ως πύλης εισόδου της ΕΕ σε επίπεδο μεταφορών κεφαλαίου, εργατικού δυναμικού, εμπορευμάτων και ενέργειας (φυσικού αερίου και πετρελαίου).

2.    Στην ισχυροποίηση της διαδικασίας διείσδυσης μερίδων μονοπωλιακών εθνικών και διεθνών κεφαλαίων στις «νέες» αγορές της βαλκανικής (κατασκευαστικά-τηλεπικοινωνιακά έργα, εξαγορές επιχειρήσεων κλπ).

3.    Στην εύρεση διεξόδων και νέων πεδίων κερδοφορίας μιας εκ των ισχυροτέρων μερίδων του ελληνικού κεφαλαίου, του κατασκευαστικού, το οποίο τη δεκαετία του ΄90 πραγματοποίησε ραγδαία άνοδο των κερδών του. Με αφετηρία τα μεγάλης κλίμακας έργα υποδομής καθώς και την ολυμπιακή προετοιμασία και με μοχλό τα ποσά που έχουν ήδη διατεθεί από τα κοινοτικά πακέτα, την απορρόφηση πόρων από το Γ΄ και Δ΄ ΚΠΣ με εντεινόμενο τρόπο τα τελευταία δύο χρόνια - που θα συνεχίσει να εντείνεται τα επόμενα δύο - μια σειρά επιχειρήσεις είτε ελληνικής είτε ξένης κυριότητας, είτε αμιγώς κατασκευαστικές, είτε δραστηριοποιούμενες σε κλάδους που τροφοδοτούν τα μεγάλα έργα (τηλεπικοινωνιακού υλικού κ.λ.π.) γνώριζουν τεράστια κέρδη και ισχυροποιούν τη μονοπωλιακή τους παρουσία.

4.    Στη διαμόρφωση των αναγκαίων όρων στους χωρικούς υποδοχείς των οικονομικών δραστηριοτήτων, μέσω της αναδιάρθρωσης των τοπικών παραγωγικών συστημάτων.

5.    Στην ισχυροποίηση των τάσεων τριτογενοποίησης της ελληνικής οικονομίας και συγκεκριμένα της τουριστικής βιομηχανίας (επενδύσεις μεγάλης κλίμακας – τουριστικά συγκροτήματα (Π.Ο.Τ.Α) – γήπεδα γκολφ – καζίνο).

6.    Στην παροχή ανταγωνιστικών όρων κερδοφορίας σε μονοπωλιακές μερίδες του εμπορικού κεφαλαίου (επενδύσεις τύπου mall).

7.    Στην τόνωση του ενδιαφέροντος των επενδύσεων στη γη (real estate). Το συγκεκριμένο σημείο έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον καθώς από τη μια προσφέρει τη δυνατότητα επενδύσεων μεγάλης κλίμακας, είτε στον αστικό χώρο, είτε σε περιοχές της τουριστικής βομηχανίας, σε συσσωρευμένα κέρδη άλλων μερίδων του ελληνικού κεφαλαίου (το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα: εφοπλιστικό κεφάλαιο – Λάμδα developments).

Κρίσιμο ρόλο για την προώθηση την αναδιαρθρωτικής διαδικασίας διαδραματίζει η εναρμόνιση και εξειδίκευση της ευρωπαϊκής στρατηγικής στον εθνικό χώρο και η σύνδεση του εθνικού χωροταξικού σχεδιασμού τόσο σε σχέση με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό όσο και σε σχέση με τις χρηματοδοτήσεις που προέρχονται από τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης (ΚΠΣ).

Η συσχέτιση του αναπτυξιακού με το χωροταξικό σχεδιασμό στον ελληνικό κοινωνικό σχηματισμό, στο πλαίσιο των στρατηγικών κατευθύνσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκφράστηκε με τον πιο ολοκληρωμένο τρόπο με το Σχέδιο Κ.Υ.Α. για το Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού & Αειφόρου Ανάπτυξης (2008), παράλληλα με την εκπόνηση του Ειδικού Χωροταξικού Σχεδίου για τη Βιομηχανία, του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού & Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό και του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού & Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

Στο πλαίσιο αυτό, επιχειρούνται συγκεκριμένες διαρθρωτικές αλλαγές και παρεμβάσεις τόσο σε επίπεδο περιφέρειας όσο και σε μια σειρά κρίσιμων αστικών κέντρων. Έτσι, υλοποιήθηκαν και υλοποιούνται μια σειρά μεγάλων έργων υποδομής (Εγνατία οδός, ΠΑΘΕ, Αεροδρόμιο Σπάτων, γέφυρα Ρίο-Αντίρριο, αγωγός Μπουργάς - Αλεξανδρούπολη κα.).

Τέλος, αναβαθμίζεται ο ρυθμιστικός ρόλος του κράτους τόσο στο επίπεδο της εξειδίκευσης της παραπάνω στρατηγικής με τον εκσυγχρονισμό της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας αλλά και τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας πλευρών του κρατικού μηχανισμού, όσο και στο επίπεδο της καθεαυτό αναδιάρθρωσης του, με στόχο τη διευθέτηση τυχόν ανταγωνισμών και ασυνεχειών μιας προηγούμενης περιόδου καπιταλιστικής συσώρρευσης αλλά και διαμόρφωση των αναγκαίων όρων προώθησης της κεφαλαιακής κερδοφορίας στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται.

Σε σχέση με το πρώτο, ο ρόλος των ΓΠΣ-ΣΧΟΟΑΠ ως εργαλεία άσκησης χωροταξικής πολιτικής και προώθησης ενός σαφή αναπτυξιακού σχεδιασμού σε επίπεδο καποδιστριακών δήμων, που συμπυκνώνει και εξειδικεύει την αστική στρατηγική για το επόμενο διάστημα σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο είναι ιδιαίτερα σημαντικός και συνδυάζεται τόσο με το νέο Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, την αναθεώρηση του Άρθρου 24Σ όσο και με τις Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) που διαμορφώνουν το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο και διοικητική υποδομή ώστε να καταστεί δυνατή η απόδοση πλευρών της αναπαραγωγκής λειτουργίας του κράτους στην κεφαλαιακή κερδοφορία αλλά και να διευκολύνουν την επιχειρηματική δράση σε τοπικό επίπεδο αίροντας μια σειρά προϋπάρχοντων διοικητικών προσχωμάτων.

Σε σχέση με το δεύτερο, κρίσιμο ρόλο προσλαμβάνει η ολοκλήρωση της διαδικασίας διοικητικής αναδιάρθρωσης των μηχανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης 1^ου και 2^ου βαθμού και η ολοκλήρωση της ιδιαίτερα στις μητροπολιτικές περιοχές, με την καθιέρωση μητροπολιτικών αυτοδιοικήσεων και τις μεγάλες αστικές συγκεντρώσεις με την υλοποίηση του Καποδίστρια ΙΙ, σε συνέχεια του Καποδίστρια Ι που είχε εφαρμογή στις περιφερειακές περιοχές. Στόχος είναι η δημιουργία ικανών διοικητικών και αναπτυξιακών ενοτήτων να διαχειριστούν τις επενδυτικές δραστηριότητες του κεφαλαίου που αρθρώνονται σταδιακά στο πλαίσιο των νέων αναπτυξιακών κατευθύνσεων.

Αυτός ο αναβαθμισμένος ρόλος, ιδιαίτερα των Ο.Τ.Α. οδηγεί στη μεταφορά του πολιτικού επιπέδου αντιπαράθεσης σε ένα χαμηλότερο επίπεδο, εξυπηρετώντας στην απόκρυψη των πραγματικών σχέσεων εξουσίας και του τρόπου με τον οποίο αυτές συμπυκνώνονται στο επίπεδο του κράτους, συμβάλει στην ευελιξία και την καλύτερη υλοποίηση των αστικών σχεδιασμών χωρίς ασυνέχειες στο τοπικό επίπεδο και προωθεί την κερδοφορία των αλληλοδιαπλεκομένων, εθνικών και μονοπωλιακών κεφαλαίων, συγκροτώντας ικανές κοινωνικές συμμαχίες προς όφελος του κεφαλαίου.

Η μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας

Η θεώρηση της ευρύτερης περοχής της πρωτεύουσας ως μητροπολιτικής περιοχής προφανώς εμπεριέχει ευθείες αναλογίες τόσο με τη θέση που καταλαμβάνει το ελληνικό κεφάλαιο στις διαμορφούμενες συνθήκες ανταγωνισμού, όσο και σε σχέση με τους συνολικότερους όρους κεφαλαιακής κερδοφορίας που συγκεντρώνονται στην ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας αλλά και τις προοπτικές που αναδεικνύει η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα πάντα με το ΓΠΧΣΑΑ 2008 ιδιαίτερο ρόλο σε αυτή τη διαδικαία διαδραματίζουν τα αστικά κέντρα της χώρας, κυρίως της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, καθώς «ενισχύεται η ένταξη τους στα διεθνή και ευρωπαϊκά μητροπολιτικά δίκτυα, με διακριτούς ρόλους για καθένα από τα τα δύο αυτά αστικά (Αθήνα: εκσυγχρονισμός της εθνικης οικονομίας, τεχνολογίες αιχμής και πολιτισμός, Θεσσαλονική: στήριξη και διεύρυνση του μητροπολιτικού της ρόλου και πέραν των παραπάνω, ανάδειξη της σε κέντρο κατανάλωσης και χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών για τις Βαλκανικές και τις Παραευξείνιες χώρες). Επίσης, ενισχύεται ο ρόλος των δύο πόλεων ως ιστορικών και διαχρονικών κέντρων της Μεσογείου».

Ειδικά για το για το ρόλο της Αθήνας ως Μητροπολιτικό Κέντρο διεθνούς εμβέλειας, προβλέπεται:

·       Η ενίσχυση και εδραίωση του ρόλου της Αθήνας ως πόλης - πύλης και ως Περιφερειακού Μητροπολιτικού Πόλου της Ε.Ε.

·       Προώθηση του ρόλου της ως επιχειρηματικού κέντρου σύνδεσης της Ε.Ε. με την Νότιο - Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή, τα Βαλκάνια και τις Παρευξείνιες χώρες, σε δικτύωση με τις αντίστοιχες μητροπόλεις για τη συγκρότηση ευρύτερων δυναμικών ζωνών οικονομικής ολοκλήρωσης.

·       Προσδιορισμός και ενίσχυση δραστηριοτήτων διεθνούς εμβέλειας και βελτίωση της ελκυστικότητας της με την απόκτηση υψηλής ποιότητας περιβάλλοντος.

·       Λειτουργική εξειδίκευση του αναπτυξιακού ρόλου της, στη βάση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της.

·       Συγκέντρωση σύγχρονων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων (χρηματοπιστωτικό σύστημα, ασφάλειες, ναυτιλία), ως διεθνούς κόμβου μεταφορών και διαμετακομιστικού εμπορίου, ως κέντρου έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, ως πολιτιστικής μητρόπολης, ως τουριστικού πόλου διεθνούς ακτινοβολίας, ως κέντρου παροχής υπηρεσιών υγείας και αθλητισμού.

·       Ανάδειξη του ρόλου της Αθήνας ως εθνικού μητροπολιτικού κέντρου και ως πόλου διάχυσης της αναπτυξιακής δυναμικής στο σύνολο του εθνικού χώρου, στο πλαίσιο της ισόρροπης και πολυκεντρικής περιφερειακής ανάπτυξης.

Ο ρόλος της Αθήνας στη διαδικασία της αναδιάρθρωσης είναι στρατηγικός. Τόσο λόγω του εδικού βάρους που κατέχει σε σχέση με τα στρατηγικά πλεονεκτήματα και τις προοπτικές της σε σχέση με τον ελληνικό χώρο όσο και σε σχέση με την προοπτική αξιοποίησης της γεωπολιτικής θέσης της Αθήνας και της χώρας.

Το γεγονός αυτό, οδήγησε σε νέες προτεραιότητες με εφαλτήριο την περίοδο του «πολιτικού εκσυγχρονισμού», των μεγάλων έργων και της ευρύτερης προετοιμασίας ενόψη της δεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων και τους οικονομικούς πόρους του Ι, ΙΙ ΙΙΙ αλλά και και του ΙV ΚΠΣ.

Ολυμπιακοί αγώνες

Υπό τον ιδεολογικό μανδύα των Ολυμπιακών Αγώνων, η Αθήνα μετατράπηκε σε ένα πελώριο εργοτάξιο-υποδοχέα τεράστιου ύψους δημόσιων και δευτερευόντως ιδιωτικών πόρων που οδήγησαν στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας για Έλληνες και οικονομικούς μετανάστες, οι οποίοι εργάστηκαν κάτω από «έκτακτες» εργασιακές συνθήκες στα μεγάλα αθλητικά και λοιπά τεχνικά έργα.

Η διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων συνδέθηκε με ένα μεγάλο αριθμό έργων μεταφορικής υποδομής (νέος διεθνής αερολιμένας στα Μεσόγεια, Αττική Οδός, Περιφερειακή Υμηττού, αστικός σιδηρόδρομος, προαστιακό τρένο, ΠΑΘΕ, κυκλοφοριακοί κόμβοι, επεκτάσεις λιμανιών Πειραιά - Ραφήνας - Λαυρίου, κ.λ.π.), τα οποία είχαν προγραμματιστεί και έγιναν με χρηματοδοτήσεις από το II και III ΚΠΣ, ή με ιδιωτικές επενδύσεις με παραχώρηση, αντί προνομιακών ανταποδοτικών συμφωνιών, της χρήσης και εκμετάλλευσης των έργων.

Με τους Αγώνες χρηματοδοτήθηκε ένας, επίσης μεγάλος, αριθμός έργων αθλητικής υποδομής και ολυμπιακών εγκαταστάσεων από το δημόσιο (γη και πόροι), που βρίσκονται στους Ολυμπιακούς Πόλους και θα εκποιηθούν σήμερα σε μεγαλοεπιχειρηματίες μέσω της Ολυμπιακά Ακίνητα ΑΕ.

Στο πλαίσιο εξωραϊσμού της πόλης ολοκληρώθηκε, τέλος, ένας αριθμός μεγάλων αναπλάσεων (ενοποίηση αρχαιολογικών χώρων, διαμόρφωση και αναβάθμιση κεντρικών πλατειών, κ.λ.π.) με σκοπό την αναμόρφωση της εικόνας και της λειτουργίας της Αθήνας.

Όλα τα παραπάνω λειτουργούν στην κατεύθυνση να βελτιωθεί ο διεθνής της ρόλος και το γόητρο της ως μητρόπολης, ως τόπου διεθνούς τουριστικού προορισμού και επιχειρηματικού ενδιαφέροντος, με απώτερο σκοπό την προσέλκυση επενδύσεων στο έδαφος της αλλά και τη διευκόλυνση της επιχείρησης εξωστρέφειας του ελληνικού κεφαλαίου προς την ευρύτερη γεωγραφική περίμετρο, με διοικητική βάση εξόρμησης την Πρωτεύουσα και σε δεύτερη φάση τη Θεσσαλονίκη, όπως καταγράφεται σήμερα με την εμφανή πολιτική στροφή σε μια νέα «μεγάλη ιδέα» για τη Θεσσαλονίκη.

Χωρικά αποτελέσματα της αναδιάρθρωσης

Η περίοδος προετοιμασίας και διεξαγωγής των ολυμπιακών αγώνων, παράλληλα με τη μετέπειτα διαχείριση των ολυμπιακών εγκαταστάσεων και υποδομών ήταν προσανατολισμένη στο νέο μοντέλο ανάπτυξης και την αναπροσαρμογή των οικονομικών, κοινωνικών και χωρικών δομών, που προωθείται για το ρόλο που καλείται να διαδραματισεί η μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας και ευρύτερα η περιοχή της Αττικής, στην κατεύθυνση των νέων αναγκών συσώρρεσης συγκεκριμένων μερίδων του ελληνικού κεφαλαίου.

Η αναδιάρθρωση του παραγωγικού συστήματος της Αθήνας δε στοχεύει κυρίως στην κατεύθυνση διεύρυνσης της παραγωγικής της βάσης με παραγωγή νέων, υψηλής τεχνολογίας προϊόντων, ο οποίος θα ήταν ανέφικτος στόχος λόγω του διεθνούς ανταγωνισμού και της προνομιακής θέσης άλλων περιοχών, αλλά στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και κερδοφορίας, σε κλάδους στους οποίους υπήρχε παράδοση και εξειδίκευση, του κατασκευαστικού, εμπορικού και τουριστικού κεφαλαίου και δευτερεύοντος κεφαλαιακών μερίδων στους κλάδους των τηλεπικοινωνιών και των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Παράλληλα, επιχειρείται με τη δημιουργία ενός εκτεταμένου δικτύου υποδομών με έμφαση στα δίκυα μεταφορών ανθρώπινου δυναμικού και εμπορευμάτων, η ένταξη της μητροπολιτικής περιοχής της Αθήνας στα διεθνή δίκτυα μεταφορών και η μετατροπή της σε έναν πόλο ανάπτυξης σημαίνουσας σημασίας για τον νοτιοανατολικό χώρο της Μεσογείου, όπως έχει ήδη μέχρι τώρα περιγραφεί, αλλά και η διαμόρφωση επιμέρους στο εσωτερικό του αστικού συγκροτήματος πόλων και αξόνων ανάπτυξης επιχειρηματικών δραστηριοτήτων (εμπορίου και τουρισμού).

Οι νέες λειτουργίες της πόλης που αναπτύσσονται συνδέονται με το νέο μοντέλο ανάπτυξης. Νέα επιχειρηματικά κέντρα, νέοι εμπορικοί πόλοι, νέες ξενοδοχειακές και ψυχαγωγικές εγκαταστάσεις, συγκροτήματα αναψυχής και διασκέδασης, θεματικά πάρκα, συνεδριακά και εκθεσιακά κέντρα, κόμβοι συνδυασμένων μεταφορών, αποθηκευτικοί χώροι, εγκαταστάσεις νέων τεχνολογιών, νέα συγκροτήματα γραφείων κ.ο.κ., αναδεικνύονται τόσο στο προϋπάρχον χωρικό σύστημα της πρωτεύουσας, όσο και στις εκτεταμένες νέες περιοχές που εντάσσονται σε αυτό.

Τα μεγάλα έργα κυκλοφοριακής υποδομής (Αττική Οδός, Δ. Περιφερειακή Υμηττού, Αεροδρόμιο Σπάτων, προαστιακός σιδηρόδρομος), η δημιουργία του νέου Διεθνούς Αεροδρομίου στα Σπάτα και τα υπό ανάπτυξη λιμάνια, κυρίως της Ραφήνας αλλά και του Λαυρίου, και τα ολυμπιακά έργα κυριολεκτικά άλλαξαν τη γεωγραφία της Αττικής, αφού για πρώτη φορά στην ιστορία τους οι τρεις φυσικές ενότητες (Λεκανοπέδιο, Θριάσιο και Μεσόγεια) συνδέθηκαν άμεσα, συμβάλλοντας σε μια εκτατική ενσωμάτωση περιοχών, αγροτικής περιαστικής ή άλλης συναφούς χρήσης, στο άνοιγμα δηλαδή «νέων εδαφών» προς εκμετάλλευση. Η διαδικασία αυτή επέτεινε τη διάχυση της αστικοποίησης ουσιαστικά στο μεγαλύτερο μέρος της Αττικής με τη συγκρότηση διάσπαρτων πολεοδομικών μορφωμάτων, ως αποτέλεσμα της παράληλης διάχυσης των οικονομικών δραστηριοτήτων. Εκτεταμένες περιοχές εντάσσονται σταδιακά στο υπό διαμόρφωση αστικό σύστημα της μητροπολιτικής περιοχής. Έτσι, περιοχές παραθεριστικής κατοικίας, κυρίως στην ανατολική Αττική, μετατρέπονται σε περιοχές μόνιμης κατοικίας, ενώ μέχρι πρότινος αγροτικές περιοχές, κυρίως στα Μεσόγεια αλλά και στο Θριάσειο Πεδίο, μετατρέπονται σε «απόθεμα γης». Ειδικά οι δεύτερες, σηματοδοτούν την ένταξη στην αγορά ακινήτων ιδιοκτησιών με μικρότερο βαθμό κατάτμησης και χαμηλότερες τιμές, που σε συνδυασμό με τα έργα υποδομής τις μετατρέπουν σε προνομιακές περιοχές χωροθέτησης των νέων επενδυτικών δραστηριοτήτων.

Η ευρύτερη περιοχή των Μεσογείων, λόγω της εγκατάστασης του νέου διεθνούς αεροδρομίου, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα υπό διαμόρφωση πόλου ανάπτυξης, καθώς ήδη έχουν κάνει την εμφάνιση τους ξενοδοχεία υψηλών προδιαγραφών (Holiday Inn), μεγάλα πολυκαταστήματα (IKEA, Mega-Κωτσόβολος, Factory Outlet, Telengmann κ.α.). Επίσης, στην ευρύτερη περιοχή έχουν εγκατασταθεί επιχειρήσεις πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών, ενώ δρομολογείται και η ανάπτυξη χονδρεμπορίου και νέων μεγάλων αποθηκευτικών χώρων. Παρόμοια, επιχειρηματικές δραστηριότητες αναπτύσσονται κατά κανόνα κατά μήκος υπερτοπικής σημασίας οδικών αξόνων, τόσο στην Αττική Οδό και των δευτερευόντων οδικών αξόνων των ανισόπεδων κόμβων, όσο και σε προϋπάρχοντες οδικούς άξονες που είτε αναβαθμίζουν το ρόλο τους (π.χ. Λ. Κηφισίας ως περιοχή εγκατάστασης επιτελικών γραφείων επιχειρήσεων), είτε αναδεικνύονται  (π.χ. Λ. Βουλιαγμένης ενόψει της μελλοντικής χρήσης του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού).

Ταυτόχρονα, στο εσωτερικό του λεκανοπεδίου, στους κεντρικούς δήμους και περιοχές του, οι νέοι οδικοί άξονες, το μετρό και τα άλλα έργα υποδομής, οι ολυμπιακές εγκαταστάσεις, οι αναπλάσεις του ιστορικού κέντρου, των αρχαιολογικών χώρων κ.ο.κ. λειτούργησαν ως καταλύτες μέσα από τους μηχανισμούς της αγοράς και τις αλλαγές στις χρήσεις γης, για την «αναβάθμιση» συγκεκριμένων περιοχών προσελκύοντας υποκαταστήματα τραπεζών, γραφεία επιχειρήσεων, κλάδους τροφίμων, ένδυσης, υπόδησης, ειδών πολυτελείας κ.ο.κ., παράλληλα φυσικά, με τη σταδιακή «κάθαρση» τους από συγκεκριμένους κλάδους μεταποίησης και εμπορίου και την κατοικία χαμηλών εισοδηματικών στρωμάτων. Επίσης, απελευθέρωσαν σημαντικότατες εκτάσεις στο εσωτερικό του αστικού ιστού (πρώην αεροδρόμιο Ελληνικού, παράλιο μέτωπο Σαρωνικού (Αγ. Κοσμάς, Φάληρο), Ελαιώνας, παλιό εργοστάσιο λιπασμάτων στη Δραπετσώνα κ.α.), που όπως και οι ολυμπιακές εγκαταστάσεις αποδίδονται σταδιακά σε μερίδες του κατασκευαστικού, εμπορικού και τουριστικού κεφαλαίου, στην προοπτική μετατροπή τους σε σημαντικούς πόλους ανάπτυξης, των αντίστοιχων επιχειρηματικών δράσεων που επιλέγονται.

Ενώ τέλος, η κυρίαρχη λογική της μέγιστης απόσπασης γαιοπροσόδου από τις οικονομικές διαστάσεις και δυναμικές του αστικού χώρου, εκφράζεται τόσο σε κάθε μικρό ή λιγότερο μικρό ελεύθερο χώρο στο εσωτερικό του, όσο και σε πλευρές της αναπαραγωγικής λειτουργίας της πόλης (μεταφορές, υγεία, εκπαίδευση). Η διαμόρφωση του απαραίτητου θεσμικού πλαισίου και των ανάλογων πολιτικών, συντείνουν στην κατεύθυνση αυτή.

Πολιτική γης και κατασκευαστικό κεφάλαιο

Οι παραπάνω ανακατατάξεις σταδιακά επιφέρουν αλλαγές τόσο στο καθεστώς, όσο και στη διαχείριση του αποθέματος γης, που διαμορφώθηκε και χαρακτήριζε την περιοχή της Αθήνας μεταπολεμικά, καθώς και στις πολιτικές διαχείρισης του χώρου, σε αυτό το επίπεδο. Πρόκειται για μια διαδικασία, που εξελίσσεται, βρίσκεται σε στενή σχέση με τη δράση του κατασκευαστικού κεφαλαίου και το ρόλο που διαδραματίζει στην αναδιάρθρωση των χωρικών δομών, διαμορφώνοντας αναγκαίους όρους για τις νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες στο χώρο.

Η διαδικασία της χωρικής αναδιάρθρωσης καταγράφει σταδιακά με εντονότερους ρυθμούς εξελίξεις που προδιαγράφουν την ανάπτυξη πιο σύγχρονων (καπιταλιστικών) δομών στα προαναφερθέντα πεδία. Το κρισιμότερο στοιχείο της συγκεκριμένης διαδικασίας είναι η σταδιακή απόκτηση/συγκέντρωση γης, η συγκρότηση «θεσμικών επενδυτών» με επικέντρωση στην επιχειρηματική – επενδυτική  λειτουργία του χώρου και λιγότερο στην κατοικία. Ισχυρές κεφαλαιακές μερίδες διαφόρων κλάδων (κατασκευαστικές, τράπεζες, κτηματομεσιτικές εταιρείες, εταιρείες λιανικού εμπορίου, εταιρείες αναψυχής-πολυκινηματογράφων, κ.α. εθνικού και/ή μονοπωλιακού χαρακτήρα) υϊοθετούν σε μεγάλο βαθμό στρατηγικές χωροθέτησης και εμπλέκονται συστηματικά στην κτηματαγορά και αποκτούν μεγάλες ως επί το πλείστον εκτάσεις σε πλεονεκτικές περιοχές. Είναι χαρακτηριστικό εδώ, ως ένα προϊόν του νέου προτύπου, οι «κατά παρέκκλιση» ή οι σχεδόν άτυπα εμφανιζόμενοι τριτογενείς πόλοι. Ο πρώτος που θα μπορούσε να αποκληθεί πόλος αναψυχής αναπτύσσεται στη συμβολή της Εθνικής Οδού Αθηνών-Λαμίας με την Π. Ράλλη στο Δήμο Ρέντη και ο δεύτερος (εμπορικά κέντρα, πολυκινηματογράφοι, χώροι αναψυχής, γραφείων κ.ά.) στην περιοχή γύρω από το Ολυμπιακό Στάδιο και τις ολυμπιακές εγκαταστάσεις στο Δήμο Αμαρουσίου.

Συγκυρία και δυνατότητες κινηματικής παρέμβασης

Από την παραπάνω προσέγγιση διαφαίνεται ότι η διαδικασία της αναδιάρθρωσης αποτελεί μια εξαιρετικά επιθετική επιλογή της αστικής τάξης και του κεφαλαίου και εντάσσεται σε συνολικότερους σχεδιασμούς της Ε.Ε. Η συγκεκριμένη επιλογή αυτής της ακραίας όψης του φιλελεύθερου μοντέλου διαχείρισης, ακόμα και με τα θέματα διαχείρισης του χώρου του περιβάλλοντος κλπ, συγκροτεί για το κεφάλαιο μια ικανή κοινωνική συμμαχία προώθησης των συμφερόντων του, ενώ την ίδια στιγμή παλαιότερες παραχωρήσεις ή μηχανισμοί ενσωμάτωσης των λαϊκών αναγκών και διεκδικήσεων αίρονται με πολύ ταχείς ρυθμούς.

Σε αυτό το πλαίσιο, αίρονται όψεις της προηγούμενης μορφής διαχείρισης που είχαν κωδικοποιηθεί με διάφορες μορφές, όπως μια σχετική μέριμνα για την προστασία του περιβάλλοντος, έστω και με τη μορφή της θεσμικής κατοχύρωσης, η διασφάλιση των όρων αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης σαν κοινωνικές παροχές, υπό τη σκέπη του «κράτους δικαίου», η δυνατότητα εκπροσώπησης του λαϊκού παράγοντα σε πλευρές του κρατικού μηχανισμού (τοπική αυτοδιοίκηση), που δεν είχαν ακόμα ενταχθεί σε ένα συνολικότερο σχέδιο αξιοποίησης από μέρος του αστισμού.

Η άμεση συσχέτιση της αστικής ανάπτυξης με τις διαδικασίες διεθνοποίησης του κεφαλαίου έχει και μια ομόλογη διαδικασία εσωτερικής αναδιάρθρωσης του αστικού χώρου και εντατικοποίησης των ενδοαστικών αντιθέσεων. Ανεξάρτητα, από την πορεία και τα αποτελέσματα που θα καταγράψει η διαδικασία της αναδιάρθρωσης, σε σχέση με την αύξηση της κερδοφορίας του κεφαλαίου και το ρόλο που διακδικείται από την Αθήνα, ως τέτοια επιφέρει έντονη κοινωνική και γεωγραφική πόλωση, και από την αναπαραγωγή διαδικασιών κοινωνικής και γεωγραφικής περιθωριοποίησης μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού και της πόλης. Πρόκειται, για μια ιδιαίτερα πολωτική διαδικασία, η οποία θα προσκομίσει κέρδη σε λίγους/ες και περιθωριοποίηση σε πολλούς/ές. 

Πολλαπλασιάζονται τα φαινόμενα αναβάθμισης και αναπτυξιακής δυναμκής σε ορισμένες περιοχές των πόλεων, γεγονός που συνδέεται με αύξηση του πληθυσμού, πραγματοποίηση νέων επενδύσεων, άνοδο της εξειδικευμένης απασχόλησης, επενδύσεις για βελτίωση των υποδομών και της κατοικίας κλπ. Αφετέρου, άλλα τμήματα της πόλης εξακολουθούν να υποβαθμίζονται (καταστροφή φυσικού περιβάλλοντος, αρχιτεκτονική και κτηριακή υποβάθμιση ολόκληρων συνοικιών) και να πλήττονται, σε ευρεία κλίμακα, από τα φαινόμενα της ανεργία και του κοινωνικού αποκλεισμού.

Παράλληλα, αγνοούνται επιδεικτικά οι ανάγκες και οι διεκδικήσεις μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού για δημόσια δωρεάν εκπαίδευση, εργασία, ασφάλιση, υγεία, στέγαση, δωρεάν μεταφορές, αναψυχή, πολιτιστική έκφραση και δημιουργία, έργα προστασίας του περιβάλλοντος κλπ., ενώ στον αντίποδα υλοποιούνται με χρήματα του εργαζόμενου κόσμου εκτεταμένα τεχνικά έργα, παρεμβάσεις και πολιτικές αποσκοπώντας στην αύξηση της κεφαλαιακής κερδοφορίας (π.χ. Ολυμπιακοί Αγώνες, Αττική Οδός κ.α.).

Την ίδια στιγμή, επιδιώκεται η προληπτική κάμψη κάθε μορφής αντίστασης και αμφισβήτησης του «αναπτυξιακού» μοντέλου που προωθείται από τις κυρίαρχες οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις, με τον οικονομικό, ιδεολογικό και αστυνομικό έλεγχο του δημόσιου αλλά και του ιδιωτικού χώρου.

Η νέα χωρική – οικονομική γεωγραφία επάγει και μια αντίστοιχη κοινωνική που εν δυνάμει παράγει και μια νέα «πολιτική γεωγραφία». Στον αντίποδα, τα τελευταία χρόνια διαμορφώνεται ένα ικανό υπόβαθρο κοινωνικών εκρήξεων, ένα ποτάμι σοβούσας κοινωνικής δυσαρέσκειας που σε κάθε ευκαιρία ξεδιπλώνει τη δυναμική και τις διεκδικήσεις του αμφισβητώντας συθέμελα την κυρίαρχη πολιτική και εκφράζεται με διάφορες μορφές και περιεχόμενο, ειδικά σε θέματα που σχετίζονται με την προστασία και διαχείριση του αστικού και φυσικού περιβάλλοντος. Από τους περιβαλλοντικούς συλλόγους, τις διάφορες τοπικές επιτροπές κατοίκων, τις διάφορες τοπικές συλλογικότητες και κινήσεις πόλεις μέχρι και τις αντίστοιχες παρεμβάσεις για τη «σωτηρία» λίγων τετραγωνικών μετρών μέσα στον οικιστικό ιστό, τις αντιδράσεις για τις κεραίες, τους νέους οδικούς άξονες, τους ΧΥΤΑ, τα καταστροφικά αποτελέσματα των πυρκαγιών κλπ.

Η ιδιαίτερη ένταση με την οποία επιχειρείται η αναδιάρθρωση των χωρικών δομών, μπορεί να προκαλέσει ρήξεις και συγκρούσεις με την μέχρι πρότινος συμμαχία με ευρύτερα κομμάτια τοπικών κοινωνιών, μετατρέποντας έτσι την πόλη και ευρύτερα τα ζητήματα διαχείρισης του αστικού και φυσικού περιβάλλοντος σε προνομιακό πεδίο παρέμβασης τόσο για μια σειρά αγωνιστών, όσο και για μια σειρά πολιτικών δυνάμεων που θέλουν να χαράξουν μια αντικαπιταλιστική στρατηγική σε σχέση με τη μορφή και το περιεχόμενο της παρέμβασης σε επίπεδο πόλης.

Υπάρχουν πλέον οι όροι για επιτυχημένη αντικαπιταλιστική παρέμβαση στον αστικό χώρο:

·        που θα προασπίζει τους υλικούς όρους ζωής της εργατικής τάξης και της εργαζόμενης κοινωνικής πλειοψηφίας και τους όρους αναπαραγωγής της, το αστικό και φυσικό περιβάλλον, όχι υπό το ενσωματώσιμο και διαχειριστικό πλαίσιο της οικολογίας, της εύρυθμης λειτουργίας του αστικού χώρου και της βιωσιμότητας, που αποτελούν άλλωστε και ειδικές όψεις της αστικής πολιτικής για να διασφαλίζει τους όρους αναπαραγωγής του κεφαλαίου, αλλά υπό το πλαίσιο της ταξικής πάλης που απόλυτα ανταγωνιστικά θα παράγει αναχώματα στην κυρίαρχη πολιτική και παράλληλα θα διαμορφώνει τους κατάλληλους πολιτικούς και ιδεολογικούς όρους για να επανέλθουν στο επίπεδο της πόλης οι λαϊκές ανάγκες και διεκδικήσεις και θα αντιπαρατίθεται σε οικονομίστικες λογικές «ανάπτυξης», όπως επίσης σε τεχνοκρατικές και «επιστημονικίστικες» προσεγγίσεις

·        που θα οικοδομεί ανταγωνιστικές μορφές άσκησης πολιτικής και κινηματικής συγκρότησης μέσα από επιτροπές κατοίκων και λαϊκές συνελεύσεις, χωρίς να θεωρεί τους Ο.Τ.Α. πεδίο προώθησης των λαϊκών συμφερόντων απαντώντας σε λογικές ουδετερότητας ή ακόμα και σε ανιστόρητες αναφορές περί «παραδοσιακά λαϊκών θεσμών τοπικής αυτοδιοίκησης

·        που θα ανακόπτει στην πράξη την καπιταλιστική κερδοφορία και σχεδιασμούς

Επίσης, υπάρχουν πλέον οι όροι συνεύρεσης, συντονισμού, κοινής δράσης και παρέμβασης των συλλογικοτήτων πόλης, όχι απλά στο πλαίσιο γενικών ιδεολογικών και πολιτικών αναφορών, ούτε στο πλαίσιο πολιτικών μετώπων διαμαρτυρίας, αλλά στο πλαίσιο συγκεκριμένων μετώπων παρέμβασης με κοινά κινηματικά χαρακτηριστικά και πολιτικές διεκδικήσεις που συμπυκνώνουν συγκεκριμένα υλικά συμφέροντα των πληττόμενων κοινωνικών κατηγοριών.

Για τα χαρακτηριστικά της συνέχειας...

Η σημερινή διαδικασία είναι εξαιρετικά ελπιδοφόρα, που η επιτυχία της όμως μέλλει να κριθεί το επόμενο διάστημα, από τη συνεισφορά της στον πολιτικό εμπλουτισμό των κινημάτων, από τη συνεύρεση της με το σύνολο των δυνάμεων που κινούνται σε μια παρόμοια κατεύθυνση και από το βαθμό που έμπρακτα θα συνεισφέρει στην οικοδόμηση κινηματικών διαδικασιών και αντιστάσεων.

Το επόμενο διάστημα θα πρέπει:

1.       Να στηρίξουμε τη δημιουργία επιτροπών κατοίκων και λαϊκών συνελεύσεων ανά περιοχή, για θέματα τοπικού ή υπερτοπικού ενδιαφέροντος (ελεύθεροι χώροι, οδικοί άξονες κ.α.) και να συμβάλλουμε στο συντονισμό τους

2.       Να συντονίσουμε τη δράση σε συγκεκριμένα μέτωπα ως αποτέλεσμα της διαδικασίας του διημέρου

3.       Να συμβάλλουμε στη συγκρότηση ευρύτερων τοπικών συντονισμών σε σχέση με διάφορα μέτωπα παρέμβασης (π.χ. περιφερειακή Υμηττού κ.α.)

4.       Να στηρίξουμε τον ιστοχώρο, ως χώρο ενημέρωσης, διαλόγου και επικοινωνίας με πιο μόνιμα χαρακτηριστικά (διαχειριστική επιτροπή από τους συμμετέχοντες)

5.       Να εκδώσουμε «δελτίο συζήτησης και προβληματισμού» του διημέρου

6.       Να διαφυλάξουμε τον «ανοιχτό» χαρακτήρα της διαδικασίας, ώστε να εμπλουτιστεί η διαδικασία και από άλλες συλλογικότητες που κινούνται σε παρόμοια κατεύθυνση

7.       Να δεσμευθούμε στη διεξαγωγή και νέας διαδικασίας την επόμενη χρονιά

 

Ανακοίνωση για τους νέους Αυτοκινητόδρομους Αττικής

Καμία ανοχή στην Αττική Οδό!

Αντίσταση στο μοντέλο ζωής και πόλης που μας σερβίρουν

Από το 2006 περιμέναμε τη νέα πρόταση της κυβέρνησης για τις επεκτάσεις της Αττικής Οδού στα νότια προάστια και απάντηση δεν παίρναμε. Γνωρίζαμε πως οι πρώτες κινητοποιήσεις των κατοίκων της περιοχής είχαν θορυβήσει το Υπουργείο, το οποίο πραγματικά αποφάσισε να εξαντλήσει κάθε όριο (τεχνικό και πολιτικό) ώστε να αποφύγει τις όποιες αντιδράσεις και να κατασκευάσει τους δρόμους. Στις 2 Ιουνίου 2008, λοιπόν, αποφάσισε να ανακοινώσει το «τελικό» του σχέδιο για τους νέους αυτοκινητόδρομους της Αττικής.

Το σχέδιο αυτό αιφνιδίασε όλους όσους ασχολούνταν το προηγούμενο διάστημα με το θέμα, καθώς παρουσιάζει εκτεταμένες υπογειοποιήσεις (πλην των ανισόπεδων κόμβων), καταργεί τη διακλάδωση και τις Σήραγγες της Τερψιθέας και χωροθετεί τη «Σήραγγα Υμηττού» στη θέση «Σακέτα» στο Βύρωνα. Για να καταλάβουμε τη λογική του Υπουργείου έχει σημασία να δούμε τόσο το έργο ως ένα ενιαίο πρόγραμμα οδοποιίας για την Αττική όσο και τα επιμέρους τμήματά του και τι εξυπηρετούν.

Το έργο αυτό καλείται να συνδέσει τα εξής σημεία της Αττικής μεταξύ τους με κύριο κριτήριο την επιχειρηματική τους ανάπτυξη και τη μεταφορά προϊόντων, εργατικού δυναμικού και καταναλωτών:

• Κέντρο Αθήνας
• Νότια προάστια
• Βόρεια προάστια
• Μεσόγεια
• Πρώην αεροδρόμιο Ελληνικού
• Παραλία Σαρωνικού από Πειραιά μέχρι Γλυφάδα
• Αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος

Ειδικά για τα Μεσόγεια και το πρώην Αεροδρόμιο του Ελληνικού προγραμματίζονται και κατασκευάζονται θηριώδεις επιχειρηματικές, τουριστικές και οικιστικές επεκτάσεις που αναμένεται να δημιουργήσουν στην Αττική έναν πρόσθετο τεράστιο αριθμό μετακινήσεων, που αν δεν εξυπηρετηθεί με άλλα μέσα (μαζικής μεταφοράς), ουσιαστικά επιβάλλει την ανάπτυξη νέων οδικών αξόνων.

Και φυσικά προκειμένου να μην κορεσθούν και αυτοί μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα χρησιμοποιείται η πρακτική των «διοδίων», η οποία, εκτός της προφανούς τεράστια κερδοφορίας που επιφέρει σε αυτούς που αναλαμβάνουν το έργο, εξασφαλίζει την ανταγωνιστική λειτουργία του ιδιωτικού αυτού δικτύου με σταδιακή αύξηση των κομίστρων, έτσι ώστε αυτοί που μπορούν να πληρώσουν να πηγαίνουν γρήγορα στον προορισμό τους και όλοι οι άλλοι να συνωστίζονται στο εγκαταλελειμμένο δημόσιο οδικό δίκτυο της Αθήνας και στο ανεπαρκές δίκτυο ΜΜΜ.

Τα τμήματα του νέου δικτύου αυτοκινητοδρόμων, για τα οποία το Υπουργείο έχει εκπονήσει μελέτες και επιθυμεί αργά ή γρήγορα να υλοποιήσει είναι:

• Λεωφόρος Ελληνικού: με αφετηρία την παραλία και κατάληξη στο βουνό, οδεύει στο βόρειο όριο εντός του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού και υπόγεια κάτω από το δήμο Ελληνικού και έχει εισόδους στην Ποσειδώνος, τη Βουλιαγμένης και την Κύπρου στα όρια των τριών Δήμων (Ελληνικού, Γλυφάδας, Αργυρούπολης). Συνδέει την παραλιακή με την περιφερειακή Υμηττού.
• Περιφερειακή Υμηττού: οδεύει παράλληλα με τον Υμηττό, υπόγεια στους πρόποδές του και έχει εισόδους στον Βύρωνα (Σακέτα), στην Ηλιούπολη (Αγ.Μαύρα) και στην Αργυρούπολη εκεί που ενώνεται με τη Λ.Ελληνικού. Συνδέει τα νότια με τα βόρεια προάστια και αποτελεί τμήμα της ευρύτερης σύνδεσης νοτίων προαστίων με τα Μεσόγεια. Εναλλακτική λύση σε αυτήν αποτελεί ένα υπόγειο οδικό έργο κάτω από τη Λ. Βουλιαγμένης.
• Σήραγγες Υμηττού: οι σήραγγες αυτές είναι δύο. Μία στον Βύρωνα και μία στην Τερψιθέα. Εξυπηρετούν τη σύνδεση κέντρου Αθήνας και νοτίων προαστίων, αντίστοιχα, με τα Μεσόγεια. Παλιότερα το ΥΠΕΧΩΔΕ προωθούσε τη Σήραγγα Τερψιθέας και σήμερα προωθεί τη Σήραγγα Βύρωνα. Ωστόσο πρέπει να θεωρούμε ότι αποτελούν δύο φάσεις του ίδιου έργου και δεν θα εκπλαγούμε αν σε λίγα χρόνια ή ως εναλλακτική πρόταση μας προτείνουν τη Σήραγγα Τερψιθέας σε συνδυασμό ή αντί της Σήραγγας Βύρωνα.
• Υπόγεια έργα κέντρου Αθήνας: πρόκειται για υπόγεια έργα που στοχεύουν στη σύνδεση της Περιφερειακής Υμηττού και της Σήραγγας του Βύρωνα με τη Λ.Αλεξάνδρας και το κέντρο της Αθήνας. Θεωρούμε ότι πρόκειται για έργα δεύτερης φάσης του συνολικού δικτύου, αλλά αργά η γρήγορα θα ανακοινωθούν.

Μαζί με αυτά μελετάται και ένα τεράστιο δίκτυο αυτοκινητοδρόμων για τα Μεσόγεια, από τη Ραφήνα μέχρι το Σούνιο το οποίο ουσιαστικά προωθεί την επέκταση της Αθήνας σε όλη την Αττική χερσόνησο.

Συνεπώς, αυτά που ανακοίνωσε η κυβέρνηση είναι ένα μόνο τμήμα του συνολικού δικτύου αυτοκινητοδρόμων που θέλει να κατασκευάσει στην Αττική και πρέπει να το θεωρούμε απλά ως την «πρώτη φάση» των έργων ή αλλιώς την πρώτη επίθεση στις ανάγκες και τις επιθυμίες του εργαζόμενου κόσμου της Αθήνας, στο φυσικό και αστικό περιβάλλον της πόλης.

Και μιλάμε για «επίθεση», γιατί τα έργα αυτά διασφαλίζουν τεράστια κέρδη για αυτούς τους λίγους που επιδιώκουν με λύσσα και με βία τη μετατροπή της Αθήνας σε μια καπιταλιστική μητρόπολη της Μεσογείου και των Βαλκανίων, ενώ διαμορφώνουν για όλους εμάς ένα μοντέλο ζωής και πόλης που ταυτίζεται με την εκμετάλλευση ανθρώπου και φύσης, την υποβάθμιση του φυσικού και αστικού περιβάλλοντος και της ζωής στην πόλη και την προώθηση ενός πολιτισμού του τσιμέντου, της ασφάλτου, του ΙΧ και του κέρδους.

Τα έργα αυτά θα έχουν άμεσες επιπτώσεις στη ζωή μας γιατί:

1. με τις εκτεταμένες υπογειοποιήσεις που προωθούνται, όλες οι μέχρι σήμερα γνωστές και παραδεκτές από το Υπουργείο επιπτώσεις των έργων αυτών (ατμοσφαιρική ρύπανση, ηχορύπανση, αύξηση θερμοκρασίας, υποβάθμιση φυσικού τοπίου και περιβάλλοντος, αύξηση κυκλοφορίας, διακοπή επικοινωνίας πόλης-βουνού, υποβάθμιση περιοχών κατοικίας, συγκέντρωση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, όξυνση κοινωνικών ανισοτήτων) θα εμφανιστούν συγκεντρωμένες και πολλαπλάσιες στα σημεία που το δίκτυο έρχεται στην επιφάνεια. Αν μας ενοχλούν τα καυσαέρια ενός δρόμου που εκλύονται κατά μήκος του, ας φανταστούμε τα ίδια καυσαέρια να συγκεντρώνονται σε 2-3 σημεία του, συνιστώντας ουσιαστικά ένα «χημικό πόλεμο» για τους κατοίκους που έχουν την ατυχία να μένουν ήδη εκεί.

2. διατηρούμε επιφυλάξεις για το αν τα «υπόγεια» αυτά έργα θα κατασκευαστούν ως τέτοια ή αν τελικά σκάψουν όλο τον Υμηττό και μετά τον αφήσουν στο έλεος των αυτοκινήτων, χωρίς δηλαδή την κάλυψη του δρόμου και τη φύτευση κατά μήκος του. Σημειώνουμε ότι οι περιοχές από τις οποίες περνάει το έργο είναι όλες αναδασωμένες και φρεσκοφυτεμένες και αποτελεί έγκλημα η εκσκαφή τους.

3. οι θέσεις του Σακέτα και της Τερψιθέας που επιλέχθηκαν να γίνουν Σήραγγες είναι τα πλέον κατάφυτα σημεία του Υμηττού καθώς βρίσκονται μακριά από την πόλη και σήμερα χρησιμοποιούνται από τους κατοίκους για δασική αναψυχή και άθληση. Η θέση Σακέτα ουσιαστικά βρίσκεται εντός του Αισθητικού Δάσους Καισαριανής που αποτελεί μοναδικό τοπίο φυσικού περιβάλλοντος και δασικής αναψυχής δίπλα στην πόλη, που με πολύ κόπο οι προηγούμενες γενιές δημιούργησαν και διαφύλαξαν τόσα χρόνια τώρα.

4. θα αυξηθεί η κυκλοφορία γύρω από τους ανισόπεδους κόμβους και τις εισόδους και εξόδους στο δίκτυο. Και αφού θα πρέπει να πληρώσει κανείς διόδια δεν θα καταργηθούν τα κυκλοφοριακά προβλήματα στους υπάρχοντες δρόμους όπως ισχυρίζονται. Αντίθετα, επειδή οι νέοι δρόμοι ενθαρρύνουν περισσότερο κόσμο να χρησιμοποιεί το αυτοκίνητό του, θα αυξηθούν τα οχήματα στην πόλη και ορδές αυτοκινήτων θα διαπερνούν καθημερινά τους παρόδιους δήμους για να εισέλθουν στο δίκτυο. Είναι απολύτως βέβαιο ότι εξαιτίας του κόμβου της Κύπρου, τόσο η Γεννηματά και η Γούναρη θα κορεσθούν πέρα από κάθε προηγούμενο, όσο και η Αγ.Νεκταρίου θα αποκτήσει τέτοια κυκλοφορία που αργά η γρήγορα θα την μετατρέψουν και αυτή σε λεωφόρο.

5. Οι σήραγγες έχουν αυξημένο κίνδυνο τροχαίων ατυχημάτων γιατί δεν εξασφαλίζουν ορατότητα σε μεγάλο μήκος λόγω των τοίχων που τις περιβάλλουν. Οι προδιαγραφές κατασκευής σηράγγων είναι πολύ αυστηρές πια και είμαστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί για το αν πληρούνται στις συγκεκριμένες μελέτες.

6. Τα τροχαία ατυχήματα στις σήραγγες προκαλούν συχνά πυρκαϊές οι οποίες εκτονώνονται στα σημεία εξόδου. Στα σημεία αυτά όμως διαμένει κόσμος και πιθανά να υπάρχει και βλάστηση καθώς οι δρόμοι αναπτύσσονται στο βουνό.

7. Οι νέοι αυτοί δρόμοι και κάθε νέοι δρόμοι ουσιαστικά προωθούν την αυτοκίνηση ως τρόπο μεταφοράς. Καταναλώνουν χώρο, χρήματα, εργατικό δυναμικό και ενέργεια που αν χρησιμοποιούνταν για την άμεση ανάπτυξη πλήρους δικτύου ΜΜΜ (ειδικά μέσων σταθερής τροχιάς), πεζόδρομων και ποδηλατόδρομων, οι ανάγκες μετακίνησης των κατοίκων του λεκανοπεδίου θα υπερκαλύπτονταν και μάλιστα με έναν περιβαλλοντικά φιλικό και κοινωνικά δίκαιο τρόπο. Επίσης γεννούν νέες κυκλοφοριακές ανάγκες καθώς συντελούν στην αναδιάρθρωση της πόλης γύρω από αυτούς.

8. Η προώθηση του ΙΧ οδηγεί σε όλο και μεγαλύτερη μείωση των δημόσιων χώρων στην πόλη, εξαιτίας του δυσανάλογου χώρου που καταναλώνει το ΙΧ για να κινείται και να σταθμεύει. Αν μάλιστα κατασκευάζονταν τόσοι δρόμοι όσοι χρειάζονται για να μετακινούνται καθημερινά οι κάτοικοι μιας πόλης με τα αυτοκίνητά τους, η πόλη θα γινόταν ένα απέραντο αυτοκινητοδρόμιο.

9. Το πιο απτό παράδειγμα του προηγούμενου προβλήματος είναι η σημαντική μείωση της έκτασης του μητροπολιτικού πάρκου του Ελληνικού για την κατασκευή της Λεωφόρου Ελληνικού, των κόμβων και των χώρων στάθμευσης. Περίπου το 20% του Πάρκου θυσιάζεται στο βωμό του ΙΧ.

10. Οι επιπτώσεις της αυτοκίνησης δεν είναι μόνο τοπικές αλλά και παγκόσμιες καθώς το CO₂ που παράγεται από τα ΙΧ αποτελεί το 40% των ρύπων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

11. Η αυτοκίνηση είναι ο πλέον ανθυγιεινός τρόπος μεταφοράς γιατί έχει τα μεγαλύτερα ποσοστά ατυχημάτων (2.500 νεκροί ετησίως στη χώρα μας), ενώ προκαλεί και επιπτώσεις στην υγεία που οφείλονται στην ατμοσφαιρική και ηχητική ρύπανση, τον παθητικό τρόπο μεταφοράς και το συνολικότερο μοντέλο ζωής και πόλης που διαμορφώνουν.

Μετά από όλα αυτά, επισημαίνουμε ότι ούτε αιφνιδιαστήκαμε από το σχέδιο του ΥΠΕΧΩΔΕ, ούτε και πρόκειται να κάνουμε πίσω. Οι «αλλαγές» των σχεδίων είναι «δολώματα» για να σταματήσουμε τον αγώνα μας. Στο συρτάρι του Σουφλιά υπάρχουν έτοιμες μελέτες και εναλλακτικές λύσεις για όλα και αν ολιγωρήσουμε ή κοιτάξουμε μόνο το στενό μας τοπικό συμφέρον θα είμαστε εμείς αυτοί που αύριο θα δεχτούμε πρώτοι απ’ όλους τα έργα. Αντίθετα αν προχωρήσουμε αποφασιστικά στη δημιουργία δάσους στο χώρο της Αεροπορίας θα διασφαλίσουμε ότι η Αττική Οδός δεν θα περάσει από εκεί ποτέ!

Από την άλλη, τόσα χρόνια ακούμε για τα έργα αυτά και κανείς από όσους διατείνονται ότι μας αντιπροσωπεύουν στις θέσεις εξουσίας που εμείς τους χαρίσαμε δεν έχει κάνει το παραμικρό για να τα αποτρέψει. Η δημοτική αρχή Γλυφάδας επικροτεί μάλιστα τα έργα της κυβέρνησής της. Όσο για τις κυβερνήσεις και των δύο μεγάλων κομμάτων, πετάει ο ένας το μπαλάκι στον άλλον μέχρι να εμφανιστεί η κατάλληλη ώρα για να μας πιάσουν στον ύπνο και να τα χτίσουν όλα «εν μια νυκτί», όπως προσπαθεί η ΝΔ να κάνει σήμερα.

Ήρθε, λοιπόν, η ώρα των κατοίκων, ήρθε η ώρα να αρθρώσουμε εμείς τον δικό μας λόγο και να αντισταθούμε στις ταξικές επιλογές τους. Τον δρόμο δεν τον θέλουμε, γιατί είναι άδικος, είναι άχρηστος για τον εργαζόμενο κόσμο της Αθήνας, είναι καταστροφικός για τις περιοχές μας και το βουνό.

Την εκμίσθωση του πρώην αεροδρομίου για πραγματοποίηση αγώνων ράλι πήγαμε στην Κτηματική Εταιρία του Δημοσίου και την αποτρέψαμε! Την ίδια τύχη επιφύλαξε και στη Λ. Πικροδάφνης το κίνημα κατοίκων της περιοχής.

Εδώ και τώρα να συσπειρωθούμε όλοι γύρω από τις επιτροπές και τις συνελεύσεις κατοίκων σε όλους τους Δήμους, να αντισταθούμε οργανωμένα και αποφασιστικά για να αποτρέψουμε τα νέα σχέδιά τους.

Διεκδικούμε εδώ και τώρα!

• Καμία νέα λεωφόρος στην περιοχή.
• Δωρεάν μαζικές μεταφορές για τους κατοίκους και ειδικότερα τραμ, πεζόδρομους, ποδηλατόδρομους παντού.
• Αποκατάσταση και προστασία του βουνού, με άμεση απομάκρυνση των χρήσεων που το υποβαθμίζουν. Αναδάσωση και προστασία από πυρκαϊές.
• Επέκταση της Α΄ Ζώνης προστασίας του Υμηττού μέχρι το όριο της πόλης χωρίς καμία εξαίρεση για δήθεν «κοινωφελή» έργα.
• Έξω τα ΚΥΤ από το βουνό. Κανένα νέο ΚΥΤ στην Αττική.
• Απομάκρυνση του στρατοπέδου της Αεροπορίας από την Τερψιθέα και διαμόρφωση αισθητικού δάσους σαν της Καισαριανής. Να αποσυρθούν τα σχέδια του Δήμου για νεκροταφείο, χώρο μεταφόρτωσης απορριμμάτων και αθλητικό κέντρο.
• Το πρώην Αεροδρόμιο του Ελληνικού να γίνει Πάρκο Φυσικού Πρασίνου και Αναψυχής. Καμιά εμπορική ή επιχειρηματική δραστηριότητα. Ελεύθερη πρόσβαση σε όλους τώρα!
• Απομάκρυνση των ξενυχτάδικων και κάθε εγκατάστασης δημόσιας ή ιδιωτικής από την παραλία, αποκατάσταση της φυσικής της μορφής και απόδοσή της στους κατοίκους. Το κέντρο Ιστιοπλοΐας να αποδοθεί στο ναυταθλητισμό.
• Έλεγχο των χρήσεων γης. Κανένα υπερκατάστημα στη γειτονιά μας. Να τα μαζέψουν και να φύγουν!

 

 και μετά τις τρεις μέρες τι;

Συμπολίτες-ισσες,
λίγο καιρό μετά το περιβαλλοντικό έγκλημα των πυρκαγιών βρισκόμαστε αντιμέτωποι με νέες εξαγγελίες και υποσχέσεις από την κυβέρνηση, με επιθετικούς σχεδιασμούς που αφορούν νέους δρόμους στην περιοχή αλλά και το μέλλον της ευρύτερης περιοχής του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού. Από την πρώτη στιγμή τα επιχειρηματικά συμφέροντα έσπευσαν να «αξιοποιήσουν» τον χώρο αυτό για διάφορες δραστηριότητες (εκθέσεις, αγώνες τροχοφόρων, συναυλίες κτλ), προκαταβάλλοντας έτσι το μέλλον του. Στον αντίποδα, η θέληση του λαού της περιοχής, αλλά και όλης της Αθήνας, είναι ξεκάθαρη, έχει εκφραστεί πολλές φορές στο παρελθόν και βρίσκεται απέναντι στους σχεδιασμούς τους για τη δημιουργία ενός τεράστιου επιχειρηματικού και εμπορευματικού πάρκου και μιας νέας πόλης, ενάντια στους σχεδιασμούς τους για νέες λεωφόρους.
Αυτοί, όμως, που έχουν πει και έχουν κάνει τα λιγότερα μέχρι σήμερα είναι οι 4ις Δήμοι. Οι Δήμοι αυτοί είναι που έχουν πρωτοστατήσει στις φιέστες αλλά έχουν μειοδοτήσει σε ουσιαστικές ενέργειες περιφρούρησης του αεροδρομίου και του αθλητικού κέντρου του Αγ. Κοσμά από τα επιχειρηματικά συμφέροντα και τους κρατικούς σχεδιασμούς. Οι δημοτικές αρχές μπορεί να μην είναι οι ίδιες όλα αυτά τα χρόνια, αλλά το περιεχόμενο των διεκδικήσεων τους και οι πρακτικές τους παραμένουν σταθερά πολύ πίσω ή ενάντια στα αιτήματα των κατοίκων της περιοχής.
Και είναι αυτοί οι ίδιοι, οι τοπικοί εκφραστές των κυρίαρχων πολιτικών, που έρχονται πάλι σήμερα με ένα τριήμερο εκδηλώσεων στο πλαίσιο της «κοινής τους δράσης» να πάρουν συγχωροχάρτι για τις αντιλαϊκές πολιτικές των κυβερνήσεων τους.

Και για αυτό δεν είναι τυχαίο ότι:
· Δεν εξηγούν τις πραγματικές αιτίες των κυβερνητικών σχεδιασμών. Μιλούν μόνο για «ιδιωτικά» επιχειρηματικά και εργολαβικά συμφέροντα αποκρύπτωντας ότι το σχέδιο για το Ελληνικό εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό για τη μετατροπή της Αθήνας σε μητροπολιτικό κέντρο με πρωταγωνιστικό ρόλο σε Βαλκάνια και ανατολική Μεσόγειο. Είναι στο πλαίσιο της μετατροπής της Αθήνας σε επιχειρηματικό και εμπορευματικό κέντρο, σε κέντρο μεταφορών, τουρισμού και αγοραίου «πολιτισμού». Η επίθεση που δέχονται συντονισμένα οι γειτονιές μας και ο εργαζόμενος κόσμος που ζει σε αυτές δεν είναι, λοιπόν, τυχαία και αρκεί να αναφέρουμε τις προσπάθειες των κυβερνήσεων και νομαρχιακών και δημοτικών αρχών να υποβαθμίσουν, να τσιμεντοποιήσουν ή να περιφράξουν και να εμπορευματοποιήσουν πάρκα και ελεύθερους χώρους σε όλη την Αθήνα. Το «όραμα» τους αυτό βρίσκεται, όμως, μακριά και ενάντια στις πραγματικές μας ανάγκες.
· Αρνούνται την οικοπεδοποίηση και την ιδιωτική εκμετάλλευση του χώρου, αλλά όχι και κάθε επιχειρηματική εκμετάλλευση του και διεκδικούν την διαχείριση του χώρου από τους ΟΤΑ. Αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας κρατικής και δημοτικής εκμετάλλευσης, με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια που ανοίγει το δρόμο και για την ιδιωτική εκμετάλλευση και παράδοση του αεροδρομίου στους νόμους της αγοράς.
· Δεν αρνούνται συνολικά τους νέους δρόμους, ενώ είναι ξεκάθαρο ότι αυτοί συνδεόνται άμεσα με την επιχειρηματική εκμετάλλευση του χώρου και τα σχέδια αξιοποίησης του.
· Δεν κάνουν συνολική κριτική στους κυβερνητικούς σχεδιασμούς για την παραλία. Η κοινή δράση των 4ων Δήμων δεν τοποθετείται ανοιχτά ενάντια στην επιχειρούμενη από το κράτος τουριστική ανάπτυξη της παραλίας, με μαρίνες, ξενοδοχεία και πόλους αναψυχής. Την ίδια στιγμή, μάλιστα, η λειτουργία των εναπομείναντων νυχτομάγαζων, η διαχείριση του αθλητικού κέντρου του Αγ. Κοσμά και η παραχώρηση του Κέντρου Ιστιοπλοΐας στους ιδιώτες υπονομεύουν ευθέως το μέλλον της παραλίας.
· Εκλιπαρούν για τα κονδύλια της Ε.Ε., όταν αυτή κατά κανόνα δίνει λεφτά για έργα και πολιτικές που βρίσκονται σε συγκεκριμένες αντιλαϊκές κατευθύνσεις και με δεσμευτικούς όρους, προτάσσει την ανταγωνιστικότητα των πόλεων και τη λειτουργία των Δήμων με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια και εισάγει την «επιχειρηματικότητα» σε κάθε δημόσια και κοινωνική υπηρεσία και λειτουργία. Για αυτό υποστηρίζουμε ότι είναι ευθύνη του κράτους η κατασκευή και η συντήρηση του πάρκου χωρίς να εφαρμόσει ανταποδοτικές πολιτικές και λογικές «πράσινης» αντιπαροχής.

Τα λόγια και οι πράξεις των 4 Δήμων μας βρίσκουν, όμως, και κάθετα αντίθετους σε πολλά άλλα ζητήματα. Ο Δήμος Γλυφάδας, ενώ τόσα χρόνια εισπράττει το «πρασινόσημο» από τους δημότες δεν έχει προχωρήσει σε μια απαλλοτρίωση χαρακτηρισμένου κοινόχρηστου χώρου, προωθεί την ιδιωτικοποίηση του γκολφ, στηρίζει την κατασκευή της Περιφερειακής και της Σήραγγας Υμηττού και προσπαθεί να μεταφέρει το σταθμό μεταφόρτωσης απορριμάτων και το νεκροταφείο στο στρατόπεδο της αεροπορίας στο βουνό, που διαφορετικά θα μπορούσε να γίνει δάσος. Ο Δήμος Αργυρούπολης τοποθετείται λεκτικά ενάντια στην κατασκευή του ΚΥΤ και του Καρφούρ στον Υμηττό, αλλά αυτά είναι ακόμα εκεί... Δυστυχώς, ακόμα και η δημοτική αρχή Ελληνικού μπορεί να παλεύει σήμερα για τους μεγάλους δημόσιους χώρους, αλλά εκχωρεί τους μικρούς στους «επενδυτές» και διατηρεί εργασιακές σχέσεις ορισμένου χρόνου και μερικής απασχόλησης στο Δήμο.
Επίσης, η συμμαχία των 4ων δημοτικών αρχών επιζητά σήμερα τη «συμμετοχή» μας μόνο για την υλοποίηση των σχεδιασμών της. Δεν επιδιώκει και εχθρεύεται καθέ αμεσοδημοκρατική διαδικασία, ενώ επιδιώκει πολιτικές συμμαχίες με φορείς όπως το ακροδεξιό ΛΑΟΣ και η Νομαρχία που είναι υπόλογη, ενδεικτικά, για την εμπορευματοποίηση του Πεδίου του Άρεως, για την τσιμεντοποίηση του Ρέματος της Πικροδάφνης και για την κατασκευή του ΚΥΤ στον Υμηττό. Αυτού του τύπου οι πολιτικές συμμαχίες, όμως, χαρίζουν απλόχερα πολιτικά άλλοθι σε όλους αυτούς που φέρουν ακέραιη την ευθύνη για όσα συμβαίνουν σήμερα στην πόλη μας.
Όσο για τη διαδικασία σχεδιασμού του τριημέρου, αυτή χαρακτηρίστηκε από ακραία μυστικοπάθεια και παρασκηνιακούς χειρισμούς, για αυτό και οι κάτοικοι της περιοχής μάθαμε για αυτό μόλις 10 μέρες πριν την πραγματοποίησή του! Ωστόσο ούτε χρήματα έλλειψαν για την ενημέρωση του κόσμου, ενώ η προπαγάνδισή του έγινε σε συνεργασία ακόμα και με ιδιώτες χορηγούς (με αντάλλαγμα φυσικά τη διαφήμισή τους στην περιοχή).
Εμείς, ως κάτοικοι της περιοχής, θεωρούμε ότι πρέπει να πάρουμε πραγματικά την υπόθεση στα χέρια μας. Όπως στο Πεδίο του Άρεως, το Λόφο του Φιλοπάππου και τις κεραίες στο κέντρο της Αθήνας, το ΚΥΤ σε Ηλιούπολη-Αργυρούπολη, το ρέμα της Πικροδάφνης στο Μπραχάμι, τον Υμηττό στο Βύρωνα και την Καισαριανή, τη βίλα Ζωγράφου, την πλατεία στη Ν.Σμύρνη, τους ελεύθερους χώρους στο Περιστέρι, τη Βιομηχανία Φωσφορικών Λιπασμάτων στη Δραπετσώνα κ.α., ανοιχτά, σε κάθε γειτονιά, με λαϊκές συνελεύσεις και επιτροπές αγώνα των κατοίκων, που με την πραγματικά κοινή δράση τους μπορούν να οδηγήσουν τον αγώνα αυτό στην τελική νίκη.
Το τριήμερο αυτό είναι τελικά μια ευκαιρία να δούμε ποιοί είναι οι φίλοι μας και ποιοί οι εχθροί μας. Η διεκδίκηση του χώρου του πρώην αεροδρομίου και η αποτροπή των νέων λεωφόρων δε μπορούν να ανατίθενται στους «ειδικούς», ούτε στους θεσμικούς φορείς και τις αρχές, που ούτε θέλουν ούτε και μπορούν να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες μας.
Απέναντι σε αυτούς που προσπαθούν να μας περιχαρακώσουν εντός συγκεκριμένων πολιτικών σχεδιασμών και κομματικών σκοπιμοτήτων, να αντιτάξουμε τους συλλογικούς μας αγώνες.

Ο αγώνας στα χέρια των κατοίκων

 

Διεκδικούμε το πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού και την παραλία του Αγ. Κοσμά

ενάντια στο μοντέλο ζωής και πόλης που μας σερβίρουν!

Μια ολόκληρη καινούργια πόλη τουλάχιστον 20.000 κατοίκων,
με 6.000 διώροφα και τριώροφα κτίρια μπετόν,
που θα καταλαμβάνουν μια έκταση 1000 στρεμμάτων!
Αυτή είναι μία από τις εφιαλτικές «προτάσεις-λύσεις»,

που συζητιέται από πλευράς των «υπευθύνων»,

σχετικά με τον ευρύτερο χώρο του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού…

Είκοσι χρόνια εξαγγελιών δεν ήταν αρκετά…

για να πρασινίσει έστω και λίγο ο χώρος του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού. Γι’ αυτό χρειάστηκαν οι προεκλογικές δεσμεύσεις πολλών για να μας πείσουν για το λαμπρό μέλλον που του επιφυλάσσεται.

Αλλά, γιατί άραγε, ένα χρόνο μετά τη διεξαγωγή των ολυμπιακών αγώνων, ο χώρος φυλάσσεται σαν «εθνικός θησαυρός» από αστυνομικές δυνάμεις, στρατό και ιδιωτικές εταιρείες security; Όχι πάντως για να αποφευχθούν τα δύο πλιάτσικα που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί: το ένα κατά τη μεταφορά του αεροδρομίου στα Σπάτα και το άλλο κατά τη μετατροπή του σε ολυμπιακό πόλο. Ίσως, για να διευκολυνθεί το μεγαλύτερο απ’ όλα που δεν έχει ακόμα ξεκινήσει…

Αυτό που πραγματικά επιδιώκεται έχει φανεί εδώ και πολύ καιρό, πολύ πριν από τη διεξαγωγή των ολυμπιακών αγώνων. Η παράδοση των λειτουργικών εγκαταστάσεων της πρώην αμερικάνικης βάσης σε διάφορους φορείς και υπηρεσίες, η φαινομενική εγκατάλειψη και απαξίωση κάθε ελεύθερης έκτασης και, στη συνέχεια, η διεξαγωγή των ολυμπιακών αγώνων στο χώρο του αεροδρομίου, η παράδοση της παραλίας στους «προστάτες της νύχτας» και η «έξωση» του απλού κόσμου απ’ τον Άγιο Κοσμά (εξαιτίας πάλι των αγώνων) και ,πλέον, η διεξαγωγή αλλεπάλληλων εμπορικών εκθέσεων και αγώνων επίδειξης μηχανοκίνητων, η εγκατάσταση τοπικού Hollywood γυρίσματος ταινιών και οι ακριβοπληρωμένες φιέστες τύπου de la guarda συνηγορούν σε ένα και μόνο γεγονός: ότι σε αντίθεση με τις όποιες προεκλογικές εξαγγελίες κυβερνήσεων, δημοτικών αρχών και θεσμικών φορέων για τη δημιουργία πάρκου ελεύθερου για τους κατοίκους, κάθε τετραγωνικό μέτρο που παραμένει «κενό χρήσης» όχι μόνο δεν αποδίδεται στους κατοίκους, αλλά αντίθετα σε χρήσεις που σε τίποτα δεν έχουν να κάνουν με τις πραγματικές ανάγκες μας (όχι μόνο τις δικές μας, αλλά των κατοίκων ολόκληρου του λεκανοπεδίου).

Τελικά, λοιπόν, η φύλαξη του χώρου έχει ως μοναδικό σκοπό να καταγράψει στη συνείδηση του κόσμου ότι ο χώρος δεν τους ανήκει, ότι δε δικαιούνται να περπατήσουν, να τρέξουν, να αθληθούν, να ανασάνουν εντός του «FIR» του αεροδρομίου.

Για ποιο χώρο μιλάμε….

Ο λόγος γίνεται για τα περίπου 5.350 στρέμματα που συναπαρτίζουν οι χώροι των εγκαταστάσεων του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού, της παλιάς Αμερικάνικης βάσης, της βάσης της Πολεμικής Αεροπορίας, του παλιού αμαξοστάσιου ΟΑΣΑ κ.λπ. αλλά και της παραλιακής ζώνης του Αγίου Κοσμά, έκτασης 450 στρεμμάτων.

Η διαχείριση της μισής περίπου από αυτήν την έκταση (2210 στρέμματα – περιβάλλων χώρος ολυμπιακών εγκαταστάσεων) έχει αποδοθεί από τα τέλη του 2004 στην εταιρεία «Ολυμπιακά Ακίνητα Α.Ε.», η οποία έχει το δικαίωμα της εκμετάλλευσης, παραχώρησης και εκμίσθωσης σε ιδιώτες, όπως αυτή κρίνει. Επίσης, μία έκταση 200 στρεμμάτων παραχωρήθηκε από το 2001 κιόλας στην εταιρεία «Ελληνικά Τουριστικά Ακίνητα Α.Ε.» με σκοπό τη διεξαγωγή εμπορικών εκθέσεων και άλλων «ευγενών» δραστηριοτήτων, ενώ οι υπόλοιποι χώροι εποπτεύονται από το ΥΠΕΧΩΔΕ και την Κτηματική Εταιρεία Δημοσίου.

Στο χώρο αυτό, λοιπόν, από την περίοδο απομάκρυνσης των αμερικανικών δυνάμεων, κυρίως, όμως, μετά τη μεταφορά του αεροδρομίου το Μάρτιο του 2001 και το κατασκευαστικό «όργιο» των χρυσοπληρωμένων ολυμπιακών αγώνων, το κράτος, απροκάλυπτα πλέον, μέσα από την ολοκλήρωση του διεθνούς αρχιτεκτονικού διαγωνισμού, υλοποιεί το σχεδιασμό του εις βάρος των αναγκών της πλειοψηφίας των κατοίκων. Πιο συγκεκριμένα:

Μια νέα πόλη χτίζεται

στο πιο προνομιακό και ακριβό, λόγω της γειτνίασής του με το γκολφ του Δήμου Γλυφάδας και της θέας στην Ακρόπολη, τμήμα της περιοχής. Θα κατασκευαστούν 6.000 πολυτελείς κατοικίες (τύπου μεζονέτας ή κτηρίων με οροφοδιαμερίσματα) με δυνατότητα στέγασης 20.000 κατοίκων σε έκταση 1.000 στρεμμάτων (καθαρή δόμηση). Αυτού του μεγέθους η οικοδόμηση, που αντιστοιχεί σε πληθυσμό και έκταση στο Δήμο Δάφνης, θα αποτελέσει όαση κατοικίας για κάποιους εκλεκτούς, ενώ, παράλληλα, θα προκαλέσει εξαιρετική επιβάρυνση όλων των υποδομών της περιοχής (περιβαλλοντική μόλυνση, οδική συμφόρηση, αύξηση απορριμμάτων και αποβλήτων, αύξηση της ενεργειακής ζήτησης, συνωστισμό στις υπηρεσίες κοινωνικής εξυπηρέτησης κ.λπ.), υποβάθμιση του υπάρχοντος οικιστικού ιστού και δραματική αλλοίωση των κοινωνικών χαρακτηριστικών της περιοχής.

Η κατασκευή αυτής της νέας πόλης είναι, εξάλλου, και το βασικό επιχείρημα της ΔΕΗ για την κατασκευή του ΚΥΤ στα όρια Αργυρούπολης και Ηλιούπολης!

Στο δρόμο που χάραξε το «the mall»

(στο Μαρούσι) κινείται ο σχεδιασμός για κατασκευή του Συνεδριακού-Εκθεσιακού Κέντρου της Αθήνας στο Ελληνικό, που προβλέπεται να αναπτυχθεί στο κτήριο του άλλοτε Ανατολικού Αεροσταθμού και να καταλάβει μια έκταση 170 στρ. έχοντας μέγιστη δομημένη επιφάνεια 51.000 τ.μ., η οποία κατανέμεται μεταξύ συνεδριακών και εκθεσιακών δραστηριοτήτων. Προβλέπεται, επίσης, για τις ανάγκες του Κέντρου, η κατασκευή ξενοδοχείου κατηγορίας 5* με μέγιστη δομημένη επιφάνεια 20.000 τ.μ. πέραν της συνολικής δομημένης επιφάνειας του Συνεδριακού-Εκθεσιακού Κέντρου. Το σκηνικό της εκποίησης σε επιχειρηματικούς κύκλους ολοκληρώνεται καθώς στο βορειανατολικό τμήμα της περιοχής (σε όλο το μήκος του μετώπου στη λεωφόρο Βουλιαγμένης) πρόκειται να κατασκευαστούν εκτεταμένες κτηριακές εγκαταστάσεις γραφείων και εμπορικών καταστημάτων, καθώς επίσης και οι απαραίτητοι χώροι στάθμευσης. Και, όπως στο «the mall», αυτοί οι πόλοι συνηθίζεται να αποτελούν σήμερα τους εργασιακούς χώρους όπου εφαρμόζονται οι πιο απάνθρωποι όροι δουλειάς, οι όροι της ανασφάλειας, της ευελιξίας, του αυταρχισμού, της ανθυγιεινής, κακοπληρωμένης και μαύρης εργασίας. Αυτοί οι πόλοι αποτελούν τα «δοκιμαστήρια» της καπιταλιστικής βαρβαρότητας του νέου αιώνα.

Η κατεύθυνση αυτή εξηγεί γιατί τον τελευταίο καιρό γίνονται αλλεπάλληλες εμπορικές εκθέσεις στο χώρο των 200 στρεμμάτων που έχουν αποδοθεί στην ΕΤΑ, προκαταλαμβάνοντας, έτσι, την εμπορική χρήση του χώρου και μετατρέποντας το πρώην αεροδρόμιο καθημερινά σε ένα απέραντο πάρκινγκ.

Formula 1 ή τοπικό Hollywood;

Ακραία έκφραση της πρακτικής των «τετελεσμένων γεγονότων» που εφαρμόζουν κυβερνήσεις και κεφάλαιο είναι οι συχνοί αγώνες επίδειξης (Dragsters) που γίνονται στο Αεροδρόμιο, κλείνοντας το μάτι στο εφιαλτικό σενάριο δημιουργίας πίστας Formula 1 στο χώρο. Συχνά-πυκνά τον τελευταίο καιρό εμφανίζονται δημοσιεύματα στον τύπο, όπου εμπειρογνώμονες, «ειδικοί», μεγαλομεγιστάνες της αυτοκινητοβιομηχανίας υποκλίνονται μπροστά στην καταλληλότητα του χώρου του πρώην Αεροδρομίου του Ελληνικού για πίστα αγώνων, ενώ κορυφαίοι υπουργοί και βουλευτές όλων των κυβερνήσεων δείχνουν να μην έχουν εγκαταλείψει ακόμα το ζοφερό αυτό σενάριο.

Απ’ την άλλη, ο Λαζόπουλος, εκμεταλλευόμενος την ευκαιρία που του δίνει η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου, προωθεί άμεσα και στην πράξη αυτό που ενδιαφέρει τον ίδιο και όχι μόνο, αυτό που έλειπε από την Αθήνα μας, ένα χωριό κινηματογραφήσεων ταινιών, τηλεοπτικών σειρών και λοιπών πολιτιστικών (υπο)προϊόντων, ενοικιάζοντας ένα τμήμα του χώρου έναντι διόλου ευκαταφρόνητων ποσών, με τα οποία φανταζόμαστε πώς ήδη κατασκευάζονται πάρκα και πλατείες σε υποβαθμισμένες συνοικίες της Δυτικής Αθήνας ή της Θράκης…

«Πολυθεματικό κέντρο» ονομάζεται

το ατελείωτο παζάρι «διασκέδασης» που σκοπεύουν ακόμα να δημιουργήσουν με τη μετατροπή των 2.200 στρεμμάτων (του περιβάλλοντος χώρου των ολυμπιακών εγκαταστάσεων που παραχωρήθηκαν το Νοέμβριο του 2004 στα Ολυμπιακά Ακίνητα ΑΕ) και το οποίο θα περιλαμβάνει εστιατόρια, καφέ, νυκτερινά κέντρα, εμπορικά καταστήματα, αίθουσες bowling και μπιλιάρδου, αίθουσες με ηλεκτρονικά παιχνίδια και προσομοιωτές αθλημάτων-οδήγησης-πτήσης, internet cafe, θεματικά πάρκα (αυτοτελών ενοτήτων), πολυκινηματογράφο (τύπου village), ακόμα και λούνα παρκ!

Η «πολιτιστική χαβούζα» ολοκληρώνεται με ναυαρχίδα τις εγκαταστάσεις του κανόε-καγιάκ (9 στρέμματα δόμηση – 287 στρέμματα περιβάλλοντες χώροι), για τις οποίες, ήδη απ’ τον Ιούλιο του 2004, έχει προκηρυχθεί διαγωνισμός μακροχρόνιας μίσθωσης (τουλάχιστον 12 ετών), ενώ προβλέπονται εμπορικές δραστηριότητες, χώροι εστίασης και, κυρίως, μετατροπή της εγκατάστασης σε υδροπάρκο (κοινώς, νεροτσουλήθρες!).

Επίσης, οι ολυμπιακές αθλητικές εγκαταστάσεις, που περιλαμβάνουν 5 μόνιμα ανοιχτά στάδια (24,67 στρέμματα δομημένα – 583,67 στρέμματα περιβάλλοντες χώροι) και 2 κλειστά στάδια στο μεγάλο υπόστεγο της Ο.Α. (62,1 στρέμματα δόμηση – 108,77 στρέμματα περιβάλλοντες χώροι), είναι πλέον ξεκάθαρο ότι σε καμιά περίπτωση δε θα αποδοθούν στις ανάγκες άθλησης του κόσμου ή σε ερασιτεχνικά αθλητικά σωματεία, αλλά πρόκειται να παραχωρηθούν στον επαγγελματικό αθλητισμό, δηλαδή στον πρωταθλητισμό της ντόπας και των χορηγών.

Δεν πρέπει να περισσέψει τίποτα

καθώς διατηρούνται οι κάθε είδους εγκαταστάσεις και λειτουργίες που στην πάροδο των ετών έχουν στοιβάξει στο χώρο (άλλες προϋπάρχουσες και άλλες «κληρονομιά» των ολυμπιακών αγώνων), ενώ πρόκειται να «αξιοποιηθούν» και όσα από τα προϋπάρχοντα 419 μεγάλα και μικρά κτήρια έχουν παραμείνει χωρίς χρήση, κάποια εκ των οποίων ιδιαίτερα σημαντικά (όπως τα 2 κτήρια των αεροσταθμών και τα υπόστεγα συντήρησης αεροσκαφών πολιτικών και στρατιωτικών, οι δεξαμενές των καυσίμων, το catering της Ο.Α. και ο σταθμός της πυροσβεστικής), που θα περιορίσουν ακόμα περισσότερο τους ελεύθερους χώρους. Συνολικά, η καθαρή δομημένη επιφάνεια (χωρίς βοηθητικούς χώρους, δρόμους κλπ.), υπάρχουσα και μελλοντική, προβλέπεται να φτάσει τα 1325 στρ., δηλαδή το 25% της συνολικής έκτασης του χώρου! Πιο αναλυτικά:

• το Αμαξοστάσιο του ΤΡΑΜ καταλαμβάνει 3,03 στρέμματα (χωρίς τους περιβάλλοντες χώρους, τις υπάρχουσες γραμμές και την κατασκευή μιας ακόμα γραμμής τραμ, η οποία θα συνδέει την κύρια γραμμή του παραλιακού άξονα με το αμαξοστάσιο)
• οι εγκαταστάσεις της ΥΠΑ
• το FIR Αθηνών και οι συνοδευτικές του εγκαταστάσεις
• το Αμαξοστάσιο Λεωφορείων
• ο Σταθμός Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ο οποίος θα καταλάβει έκταση 5 στρεμμάτων)
• το Κέντρο Διανομής της ΔΕΗ
• ο Μετεωρολογικός Σταθμός
• οι εγκαταστάσεις του Υπουργείου Υγείας
• προβλέπεται και κατασκευή Αμαξοστασίου ΜΕΤΡΟ έκτασης 7 στρεμμάτων
• τέλος, θα διατηρηθούν οι αεροδιάδρομοι καθώς και άλλες σκληρές επιφάνειες, ενώ προβλέπεται η «δημιουργική επαναχρησιμοποίηση τους ως στοιχείων της ταυτότητας και των δυνατοτήτων της περιοχής», όχι για κανέναν άλλο λόγο, αλλά επειδή κοστίζει πολύ να τους ξηλώσουν.

Το μέλλον της παραλίας

είναι ακόμα χειρότερο. Η έκταση του Αγίου Κοσμά, που επί δεκαετίες αποτελούσε διέξοδο άθλησης για χιλιάδες κατοίκους της περιοχής και όπου κατασκευάστηκε το ολυμπιακό κέντρο ιστιοπλοΐας, θα παραχωρηθεί για χρονική περίοδο τουλάχιστον 25 ετών σε ιδιώτες. Οι διαδικασίες παραχώρησης σε ιδιώτες έχουν ξεκινήσει καθώς απ’ τον Αύγουστο του 2005 έχει προκηρυχθεί διαγωνισμός μακροχρόνιας μίσθωσης (τουλάχιστον 12 ετών). Η έκταση έχει συνολική επιφάνεια 425 στρέμματα, περιλαμβάνει κτήρια συνολικής επιφάνειας 8.945,50 τ.μ. που μπορούν να φθάσουν μέχρι τα 63.730 τ.μ. Ο χώρος αποτελεί «φιλέτο», αφού είναι από τα πλέον ελκυστικά σημεία για τουριστική ανάπτυξη. Προβλέπονται δημιουργία μαρίνας για 1000 περίπου σκάφη με τις απαραίτητες για αυτά εγκαταστάσεις υποστήριξης, εμπορικά καταστήματα, χώροι εστίασης, αθλητικές εγκαταστάσεις, ελικοδρόμιο και ένα ξενοδοχείο 5 αστέρων (πόσα ξενοδοχεία ακόμα;). Το μέλλον που επιφυλάσσουν σε όλο το εύρος της παραλίας του Αγίου Κοσμά είναι ανάλογο αυτού που συμβαίνει στην περιοχή του Φλοίσβου, στην περιοχή του πρώην Ιπποδρόμου στο Μοσχάτο και στην περιοχή του Σ.Ε.Φ. με κοινό αποτέλεσμα τον αποκλεισμό των κατοίκων της πρωτεύουσας από τη θάλασσα και την παράδοση όλου του μήκους της παραλίας σε τουριστικές δραστηριότητες, café, εστιατόρια, μαρίνες και νυχτερινά κέντρα.

Και επειδή τελικά «όλα είναι δρόμος»

στα σχέδια τους για το Ελληνικό προβλέπεται και η κατασκευή της Ελεύθερης Λεωφόρου Ελληνικού-Μαραθώνος, που κυριολεκτικά θα κατακερματίσει οριζόντια και κάθετα τον ενιαίο πολεοδομικό και κοινωνικό ιστό των τεσσάρων δήμων που περικλείουν το χώρο του αεροδρομίου.

Η παρέμβαση αφορά στην ανάπτυξη μιας νέας «υπερλεωφόρου» τύπου Αττικής Οδού που θα συνδέει την παραλιακή με τη σχεδιαζόμενη νότια επέκταση της Δυτικής Περιφερειακής Λεωφόρου Υμηττού (η οποία θα διέρχεται πάνω από την Αργυρούπολη και την Τερψιθέα) και, μέσω της σήραγγας Υμηττού (που θα βρίσκεται στη θέση του στρατοπέδου της αεροπορίας) και ενός πολύπλοκου δικτύου βοηθητικών αξόνων και ανισόπεδων κόμβων, θα καταλήγει στο αεροδρόμιο των Σπάτων! Αυτή η σύνδεση, που αποτελεί μέρος του Εξωτερικού Οδικού Δακτυλίου της Αθήνας, σχεδιάζεται να κατασκευασθεί νοτίως του ρέματος των Τραχώνων και παράλληλα με τη Λ. Αλίμου, εντός του βόρειου τμήματος του Αεροδρομίου και μετά στο όριο των δήμων Αργυρούπολης και Ελληνικού πάνω σε μια σειρά κατοικιών, κοινόχρηστων χώρων και κοινωφελών υποδομών. Προβλέπονται, ακόμη, δύο εκτεταμένοι ανισόπεδοι κόμβοι της νέας λεωφόρου με τις Λεωφόρους Ποσειδώνος και Βουλιαγμένης, οι οποίοι, δεδομένης της έλλειψης ελεύθερων χώρων στις γύρω περιοχές, πρέπει να αναπτυχθούν μέσα στα όρια της περιοχής του πρώην Α/Δ του Ελληνικού. Εκτός από τους δύο μεγάλους ανισόπεδους κόμβους, σχεδιάζεται και η διαμόρφωση μια σειράς άλλων μικρότερων κόμβων και αξόνων που θα συνδέουν τη νέα λεωφόρο με το χώρο του αεροδρομίου, τις γειτονικές περιοχές και την παραλία.

Είναι προφανές πως η περιοχή μας όπως τη γνωρίζαμε μέχρι σήμερα θα αλλάξει δραματικά. Η κατασκευή αυτών των οδικών συνδέσεων αλλού θα αποκόψει την πρόσβαση στο βουνό και αλλού θα ενθαρρύνει την επέκταση της πόλης σε αυτό. Θα οδηγήσει σε αύξηση της κυκλοφορίας, σε άνοδο των επιπέδων αέριας μόλυνσης και σε καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής μας. Επίσης, η δημιουργία αυτής της πληθώρας των οδικών συνδέσεων και ανισόπεδων κόμβων θα οδηγήσει σε υποβάθμιση και αποκλεισμό πολλών γειτονιών στο εσωτερικό της πόλης μας.

Και πώς θα γίνει το πάρκο βιώσιμο χωρίς τις επιχειρήσεις;

Η βιωσιμότητα ενός Πάρκου, όμως, δεν πρέπει να εξαρτάται από την παρουσία σε αυτό κάποιων ιδιωτών επιχειρηματιών (που σκοπό έχουν μόνο το κέρδος) και την «ανταποδοτικότητα» που μόνο έτσι μπορεί να εξασφαλίσει. Ένα πάρκο, όπως και κάθε δημόσιος χώρος, οφείλει πρώτα και πριν απ’ όλα να είναι ανταποδοτικός στη βάση μιας οφειλόμενης εδώ και χρόνια αναδιανομής του πλούτου υπέρ του κόσμου της εργασίας, ανταποδοτικός ως προς τη φορολογία που πληρώνουμε όλοι μας στο δήμο και το κράτος, ανταποδοτικός ως προς την υποχρέωση του δημοσίου να ικανοποιεί υλικά όλο το φάσμα των αναγκών μας.

Θέση μας είναι, λοιπόν, πως το χώρο του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού μάς τον χρωστάνε εδώ και πολύ καιρό, πως αποτελεί δημόσιο αγαθό και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται από όλους.

Όσον αφορά στην οικονομική δυνατότητα του κράτους να υλοποιήσει ένα σχεδιασμό για ένα Πάρκο Φυσικού Πρασίνου και Αναψυχής, ας το σκέφτονταν νωρίτερα, όταν για τις ανάγκες της Ολυμπιάδας αποσπούσαν κονδύλια από τα υπουργεία παιδείας και υγείας προς άλλα «ολυμπιακά υπουργεία», όταν έδιναν και δίνουν αμύθητα ποσά για στρατιωτικούς εξοπλισμούς, όταν ψηφίζουν νόμους για φοροελαφρύνσεις του κεφαλαίου κλπ, κλπ, κλπ.

Ας το σκέφτονταν όταν κατασπαταλούσαν φυσικούς πόρους, όταν κατασκεύαζαν ΚΥΤ για να ικανοποιήσουν τις ενεργειακές ανάγκες της ολυμπιάδας και της μελλοντικής οικοδόμησης του χώρου, ενώ, την ίδια στιγμή, οι ενεργειακές ανάγκες ενός πάρκου θα μπορούσαν να καλυφθούν αξιοποιώντας τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιοχής (ήλιος, αέρας, υδάτινοι πόροι) με ήπιες και ανανεώσιμες μορφές ενέργειας, χωρίς να επιβαρύνονται άλλες περιοχές της πρωτεύουσας.

Αλλά ακόμα και να δεχόμασταν ότι αυτά τα λεφτά δεν υπάρχουν πια, υπάρχουν, όμως, τεχνολογίες και τεχνικές που μπορούν να εξασφαλίσουν την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των υπαρχόντων πόρων (π.χ. τεχνικές ποτίσματος του πράσινου, με συλλογή, καθαρισμό και ανακύκλωση του βρόχινου νερού), αλλά και το ελεύθερο φυσικό αττικό πράσινο, το άγριο πράσινο του Υμηττού που προσαρμόζεται πολύ καλύτερα στις τοπικές κλιματικές συνθήκες και δε θέλει πότισμα. Αλλά, αυτά είναι ψιλά γράμματα για το εγχώριο εργολαβικό λόμπι και δεν αποφέρουν ακόμα τα απαιτούμενα κέρδη σε σχέση με το μπετόν και το γκαζόν που συνηθίζουν να τοποθετούν στις «αναπλάσεις» τους…

Μην έχουμε, έτσι, αυταπάτες πως ό,τι είναι ιδιοκτησία του δημοσίου έχει αυτόματα το χαρακτήρα και την ποιότητα του δημόσιου αγαθού. Αυτό κερδίζεται μόνο κάτω από την πίεση και τους αγώνες μας.

Το αεροδρόμιο είναι τελικά θέμα τοπικό ή κεντρικό;

Το τι θα συμβεί στο χώρο του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού και την παραλία σε καμία περίπτωση δεν είναι ζήτημα τοπικής σημασίας. Έχει να κάνει με το μέλλον ολόκληρου του λεκανοπεδίου, την ποιότητα και το είδος ζωής που θέλουμε για εμάς και τα παιδιά μας. Φτάνει να πούμε ότι στους κατοίκους της Αττικής αντιστοιχούν λιγότερα από 2 τ.μ. πράσινο (όταν σε πόλεις αναλόγου μεγέθους αντιστοιχούν τουλάχιστον 10 τ.μ. και στο Παρίσι π.χ. έχουν δύο πάρκα πολύ μεγαλύτερα από το πρώην αεροδρόμιο και πολλά άλλα μικρότερα εξίσου σημαντικά) και ότι αν οι παραπάνω χώροι αξιοποιηθούν ως πραγματικοί χώροι πρασίνου, τότε θα έχουμε διπλασιασμό του πρασίνου που αναλογεί σε κάθε κάτοικο και σημαντική μείωση των θερμοκρασιών στην ευρύτερη περιοχή! Μια πραγματική ανάσα ζωής, που μπορεί να μη λύνει το πρόβλημα της κάθε γειτονιάς της Αθήνας, αλλά δεν πρέπει και να χαριστεί!

Εξάλλου, υπάρχει ακόμα κάποιος Αθηναίος που να πιστεύει ότι αν πολεοδομηθεί το Ελληνικό, θα αποκτήσει με τα λεφτά αυτά ένα πάρκο ή έστω μια πλατεία δίπλα από το σπίτι του;

Είδαμε και τι κάνανε με τα 10 δις του «πρασινόσημου» στο Δήμο Γλυφάδας….

Η άκρη και η αρχή του νήματος

Το αεροδρόμιο, όμως, είναι μόνο η άκρη του νήματος των αλλαγών που παρατηρούμε εδώ και χρόνια στα μεγάλα αστικά κέντρα και την περιφέρεια. Πίσω από αυτές βρίσκεται η προσπάθεια του ελληνικού κράτους και κεφαλαίου να ενισχύσει τη θέση του στα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο, τόσο μέσα από μια απόπειρα διείσδυσης στις «νέες» αγορές της περιοχής όσο και με την εδραίωση του ως πύλης εισόδου της ΕΕ σε επίπεδο μεταφορών (εργατικού δυναμικού, εμπορευμάτων και ενέργειας).

Στο σχεδιασμό αυτό εντάσσονται πολλά από τα μεγάλα έργα που πραγματοποιήθηκαν το τελευταίο διάστημα στην περιφέρεια (Εγνατία οδός, αεροδρόμιο Σπάτων, γέφυρα Ρίο-Αντίρριο, αγωγός φυσικού αερίου κα.), κεντρικές πολιτικές που σηματοδοτούν συνολικότερες αλλαγές σε θεσμικό, διοικητικό και οικονομικό επίπεδο (Νόμος «Καποδίστρια», αναδιάρθρωση αγροτικής παραγωγής, απελευθέρωση ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών και ενέργειας κλπ.), αλλά και έργα, σχεδιασμοί και πολιτικές που αφορούν, κυρίως, στην Αθήνα, όπου με προμετωπίδα τη διεξαγωγή των ολυμπιακών αγώνων επιχειρήθηκε και επιχειρείται η μετεξέλιξη της σε ένα μητροπολιτικό κέντρο διεθνούς εμβέλειας.

Με την ολυμπιάδα, τα «μεγάλα έργα» και τα υπόλοιπα ιδεολογήματα του «εκσυγχρονισμού», της «ανάπτυξης» και της «ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης» εντάθηκε η προσπάθεια για την εκμετάλλευση και τον έλεγχο κάθε δημόσιου και ελεύθερου χώρου στο εσωτερικό και τις παρυφές της πόλης.

Σήμερα, ο κρατικός σχεδιασμός στην πόλη, αλλού πυκνώνοντας και αυξάνοντας τον οικοδομικό όγκο και αλλού αναπλάθοντας ή επαναχρησιμοποιώντας τον αδόμητο και δομημένο χώρο, παραχωρεί τα «φιλέτα» της Αθήνας στο κατασκευαστικό, εμπορικό, τουριστικό κεφάλαιο και προωθεί τη γενικευμένη καπιταλιστική αξιοποίησή της. Την ίδια στιγμή που, μέσα από το «χρηματιστήριο» της γης, τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα εξωθούνται σε υποβαθμισμένες περιοχές και για τα υψηλά εισοδήματα κατασκευάζονται «οάσεις» κατοικίας.

Κατά τη δική μας κρίση, ο στόχος της προσπάθειας αυτής για το κεφάλαιο είναι διπλός:

• η άμεση ή έμμεση απόσπαση της μεγαλύτερης δυνατής «υπεραξίας» που προκύπτει από τις οικονομικές διαστάσεις και δυναμικές του αστικού χώρου. Ενώ οι τόποι κατοικίας, οι ελεύθεροι χώροι, ο ελεύθερος χρόνος, οι κοινωνικές υπηρεσίες και δημόσιες υποδομές (μεταφορές, υγεία, εκπαίδευση κλπ) ανέκαθεν αποτελούσαν (και) πεδία καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, στις μέρες μας οι ανάγκες για αύξηση της κερδοφορίας οδηγούν σε εξαιρετική αύξηση της τάσης αυτής. Στην πόλη-επιχείρηση, ο χώρος και οι φυσικοί πόροι γίνονται εμπόρευμα και η χρηματική αξία, η προστιθέμενη αξία, η εμπορευματική αξία κυριαρχεί πάνω στην πραγματική αξία και σημασία τους για τις ζωές μας.
• η προληπτική κάμψη κάθε μορφής αντίστασης και αμφισβήτησης του συγκεκριμένου «αναπτυξιακού» μοντέλου με τον οικονομικό, ιδεολογικό και αστυνομικό έλεγχο του δημόσιου αλλά και, πολύ περισσότερο, του ιδιωτικού χώρου.

Σ’ αυτή την κατεύθυνση, έχουν χτιστεί και χτίζονται πόλεις ολόκληρες και μεγαθήρια εμπορικά κέντρα σε όλη την Αττική («ανάπλαση» Ελαιώνα-νέο γήπεδο Παναθηναϊκού, Ολυμπιακό Χωριό, «the mall» κλπ.), με ακραία περίπτωση το Α/Δ του Ελληνικού και την παραλία του Αγ.Κοσμά. Σε αυτή την πόλη, που κύρια λειτουργίας της είναι η ασταμάτητη και ανεμπόδιστη διακίνηση κεφαλαίων, εμπορευμάτων και εργατικού δυναμικού, οι συγκοινωνιακοί άξονες δε σχεδιάζονται για να ενώσουν τις γειτονιές και να εξυπηρετήσουν τους κατοίκους. Ακόμα και η υλοποίηση του Μετρό έγινε με προτεραιότητα στις περιοχές κατοικίας μεσαίων και υψηλών εισοδημάτων, το Τραμ σχεδιάστηκε αποκλειστικά για να συνδέει τους «Ολυμπιακούς» και αργότερα τους εμπορικούς και τουριστικούς πόλους, ενώ ο προαστιακός κινδυνεύει να διχοτομήσει ολόκληρες συνοικίες της πόλης δίχως να καλύπτει ακόμα πραγματικές ανάγκες των κατοίκων.

Αγνοούνται, έτσι, επιδεικτικά οι ανάγκες και οι διεκδικήσεις μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού για δημόσια δωρεάν παιδεία, υγεία, ασφάλιση, στέγαση, δωρεάν μεταφορές, αναψυχή, πολιτιστική έκφραση και δημιουργία, έργα προστασίας του περιβάλλοντος κλπ. και αντί αυτών υλοποιούνται με χρήματα του εργαζόμενου κόσμου εκτεταμένα τεχνικά έργα, παρεμβάσεις και πολιτικές προς όφελος μιας μειοψηφίας.

Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι η Αθήνα τα τελευταία χρόνια αλλάζει ραγδαία πρόσωπο. Μετατρέπεται σε πόλη πολλών ταχυτήτων όπου συνυπάρχουν απ’ τη μια ο κοινωνικός αποκλεισμός, η καταστολή, η φτώχεια, η υποβάθμιση των λαϊκών συνοικιών και απ’ την άλλη η «γκλαμουριά» των 4Χ4 και των «life style» πανηγυριών.

Το μοντέλο ζωής και πόλης που μας σερβίρουν

Οι πόλεις, όμως, που ζούμε σήμερα δε γεννήθηκαν σε μια νύχτα, ούτε έχουν δομηθεί με τυχαίο τρόπο. Η μεταπολεμική Αθήνα της άκρατης οικοδόμησης, του εργολάβου και της αντιπαροχής αποτέλεσε ένα συγκεκριμένο μοντέλο μεταπολεμικής ανάπτυξης. Στις άθλιες πόλεις αποθήκες των εργαζομένων, τα σπίτια κλουβιά, το ρημαγμένο περιβάλλον, την ανυπαρξία υποδομών, την έλλειψη χώρων για συλλογική ζωή και δημιουργία βιώνουμε την καθημερινότητα της οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας του σημερινού συστήματος.

Οι επιλογές αυτές μας παρουσιάζονται ως μονόδρομος. Στην πραγματικότητα υπονομεύουν αποφασιστικά το μέλλον και τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων και εξυπηρετούν αποκλειστικά τις ανάγκες του κεφαλαίου. Αν πριν από τον τυφώνα Κατρίνα αυτά ηχούσαν κάπως υπερβολικά ή έστω μακρινά, η κατάρρευση και η βιβλική καταστροφή μιας ολόκληρης πόλης, της Νέας Ορλεάνης, στην καρδιά της μοναδικής υπερδύναμης, το αποδεικνύει με το χειρότερο τρόπο.

Η πόλη αυτού του τύπου είναι καταδικασμένη να πνίγεται στην πρώτη βροχή. Και αυτό συμβαίνει γιατί είναι όλη καλυμμένη με τσιμέντο, γιατί έχουν μπαζώσει τα ρέματα, έχουν κάψει τα δάση και είναι σχεδόν αδύνατο να συντηρεί κανείς συνεχώς τα εκατομμύρια χιλιόμετρα υπόγειων αγωγών.

Αυτή η πόλη διψά ή πίνει εμφιαλωμένο νερό. Γιατί τα ποτάμια είναι μολυσμένα και, επιπλέον, για να υδρευθεί πρέπει να καταναλώνονται και να μεταφέρονται υδάτινοι πόροι από εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.

Η πόλη αυτή δεν μπορεί να αναπνεύσει, δεν μπορεί να προσφέρει ελεύθερη μετακίνηση στους κατοίκους της. Γιατί η κυριαρχία του ΙΧ την έχει παραλύσει και της έχει στερήσει τον καθαρό αέρα της. Γιατί η ολοένα και μεγαλύτερη κοστολόγηση της μεταφοράς κάποιους τους αποκλείει σπίτι τους.

Αυτή η πόλη δεν έχει που να θάψει τα σκουπίδια της. Γιατί έχει καταληφθεί η κάθε της γωνιά, γιατί τα σκουπίδια έχουν πολλαπλασιαστεί λόγω του αστικού πολιτισμού και, τέλος, γιατί όπου δεν υπάρχουν άνθρωποι ή βιομηχανίες υπάρχουν αξίες γης που πρέπει να πληρωθούν όλο και πιο ακριβά, και αυτό δεν είναι τόσο εύκολο σήμερα…

Μας αξίζει μια δημιουργική και ελεύθερη ζωή!

Είναι ωστόσο στο χέρι μας, να ανατρέψουμε αυτά τα σχέδια. Να απορρίψουμε αυτό το μοντέλο ζωής και πόλης.

Να αντισταθούμε σε αυτούς που παραχωρούν τον Ελαιώνα στον Παναθηναϊκό, τις ολυμπιακές εγκαταστάσεις στις επιχειρήσεις, τις παραλίες στους νονούς της νύχτας, τα δάση στους εργολάβους. Από αυτούς που οικοδομούν Κέντρα Υπερυψηλής Τάσης στον Υμηττό, στήνουν κεραίες κινητής τηλεφωνίας πάνω στις ταράτσες μας και ξεπουλούν τους ελεύθερους χώρους.

Σε αυτούς που επί δεκαετίες στοιβάζουν τον εργαζόμενο κόσμο σε πολυκατοικίες «κουτιά» και τώρα θέλουν να μας πείσουν ότι «αξιοποιούν» το αεροδρόμιο για να δημιουργήσουν χώρους πρασίνου σε λιγότερο «προνομιακές» περιοχές της Αττικής και όχι για να ικανοποιήσουν οικονομικά συμφέροντα!

Σε αυτούς που προβάλλουν την ανάγκη οικονομικής βιωσιμότητας και ανταποδοτικότητας εξυπηρετώντας τα συμφέροντα του κεφαλαίου απέναντι στις ανάγκες και διεκδικήσεις της κοινωνικής πλειοψηφίας, συγκαλύπτοντας τον αντικοινωνικό και ταξικό χαρακτήρα της πολιτικής τους.

Ήρθε η ώρα να προτάξουμε τις πραγματικές ανάγκες και τα δικαιώματα της εργαζόμενης πλειοψηφίας? της νεολαίας των ανέργων, των μεταναστών στην πόλη, σε αντιπαράθεση με το μπλοκ συμφερόντων της αγοραίας λογικής, της κυβέρνησης, των τοπικών αρχών, παρατάξεων και παραγόντων, που αναπαράγουν και αναπαράγονται με αυτή τη λογική της εμπορευματοποίησης.

Δεν παζαρεύουμε, λίγα τετραγωνικά μέτρα παραπάνω ελεύθερων χώρων. Διεκδικούμε μια δημιουργική συλλογική ζωή. Διεκδικούμε ελεύθερους χώρους για ελεύθερους ενεργούς ανθρώπους και όχι σκλάβους της δουλειάς και όμηρους της υπερωρίας. Παλεύουμε για να ζούμε με αξιοπρέπεια από μια μόνο δουλειά και με σταθερές συνθήκες εργασίας, διεκδικούμε την αξιοπρέπεια και τη δημιουργικότητα στον εξω-εργασιακό χώρο και χρόνο, απαιτώντας την αποδέσμευση τους από τη λογική του κέρδους.

Οι αγώνες στα χέρια των κατοίκων

Για να καταφέρουμε, όμως, πράγματα σε αυτήν την κατεύθυνση, χρειάζεται να αναπτύξουμε μαζικούς διεκδικητικούς αγώνες με άμεση συμμετοχή όλων των κατοίκων, αμεσοδημοκρατικά και «από τα κάτω», με αποφασιστικές και επίμονες μορφές πάλης.

Η διεκδίκηση μέσω των Δήμων ή άλλων διαχειριστικών φορέων οδηγεί κατά κανόνα σε εξαρτήσεις από μικροκομματικές σκοπιμότητες και το τοπικό κεφάλαιο, ενώ δε βοηθά στην αποδέσμευση του κινήματος από τους αστικούς θεσμούς και τη λογική της ιδιοκτησίας.

Εξάλλου, οι δημοτικές αρχές δεν είναι και άμοιρες ευθυνών. Αντίθετα, στήριξαν και στηρίζουν τους κρατικούς σχεδιασμούς για το αεροδρόμιο, αποτελώντας τελικά ιμάντα μεταβίβασης και εξειδίκευσής των πολιτικών του κράτους στο τοπικό επίπεδο. Άλλοτε με παθητικότητα και αδιαφορία και άλλοτε καλλιεργώντας στους πολίτες την ψευδαίσθηση της συμμετοχής μέσα από τη διοργάνωση χαλαρών και ελεγχόμενων «κινητοποιήσεων», προσπαθούν να πετύχουν την απαιτούμενη συναίνεση και να κατευνάσουν την αντίδραση και τη δυσαρέσκεια των κατοίκων. Ακόμα και όταν οι αντιδράσεις τους χαρακτηρίζονται από ειλικρινά κίνητρα αδυνατούν να απορρίψουν τις βασικές κατευθύνσεις του άνωθεν σχεδιασμού, αποδέχονται το θεσμικό και πολιτικό πλαίσιο αποφάσεων και υλοποίησής τους και δεν αρνούνται τελικά να υλοποιήσουν, με το αζημίωτο πάντα, τις αποφάσεις αυτές.

Γι’ αυτό, το ζητούμενο για μας είναι η ανάπτυξη θεσμών λαϊκής πρωτοβουλίας, συσπείρωσης και πάλης με χαρακτηριστικά ανταγωνιστικά στους αστικούς θεσμούς, σε τοπικό αλλά και κεντρικό επίπεδο.

Οι εμπειρίες από τους αγώνες ενάντια στη δημιουργία του ΚΥΤ στην Ηλιούπολη, ενάντια στην τσιμεντοποίηση του ρέματος Πικροδάφνης, κόντρα στην εμπορευματοποίηση του λόφου του Φιλοπάππου, του Πεδίου του Άρεως, του Δάσους Συγγρού και του Μητροπολιτικού Πάρκου στο Γουδί, οι αντιστάσεις στην επέκταση της χωματερής των Άνω Λιοσίων, αλλά και οι εμπειρίες από πλήθος άλλων μικρών και μεγάλων τοπικών και εργατικών αγώνων μπορούν να αξιοποιηθούν σε αυτήν την κατεύθυνση.

Ο συντονισμός, έτσι, όλων των πρωτοβουλιών δράσης, τοπικών κινήσεων και κινημάτων που δρουν στην Αττική με αυτήν την κατεύθυνση εμφανίζεται για μια ακόμη φορά αναγκαίος και επιτακτικός. Αργά ή γρήγορα θα έρθει η ώρα της μεγάλης αναμέτρησης. Ας είμαστε εμείς αυτοί που θα καθορίσουμε τους όρους και τη στιγμή…

Διεκδικούμε εδώ και τώρα!

• Το πρώην Αεροδρόμιο του Ελληνικού ως Πάρκο Φυσικού Πρασίνου και Αναψυχής, με δυνατότητες ήπιου μαζικού αθλητισμού και ελεύθερης μη εμπορευματικής πολιτιστικής δραστηριότητας.
• Tην αποκατάσταση της φυσικής παραλίας του Αγίου Κοσμά και την απόδοσή της στους κατοίκους για ελεύθερη χρήση φυσικής θαλάσσιας αναψυχής και άθλησης.
• Να κατοχυρωθεί άμεσα η ελεύθερη και δωρεάν πρόσβαση στο χώρο του πρώην αεροδρομίου και στις ολυμπιακές εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε αυτό.
• Να απομακρυνθούν οι χρήσεις και να απαγορευτούν όλες οι δραστηριότητες που υπονομεύουν τη μετατροπή του σε Πάρκο Φυσικού Πρασίνου (πίστες αυτοκινήτων, εκθέσεις, εγκαταστάσεις κινηματογραφήσεων κλπ).
• Καμία οικοπεδοποίηση - Καμία εκχώρηση τμήματος του χώρου σε ιδιώτες επιχειρηματίες - Όχι στα σχέδια για δημιουργία πίστας formula 1.
• Να απομακρυνθούν οι κάμερες παρακολούθησης που βρίσκονται τριγύρω. Να φύγει η αστυνομία και ο στρατός από το χώρο.
• Οι υπάρχουσες ή άλλες υποδομές να αξιοποιηθούν για πραγματικές ανάγκες των κατοίκων της νότιας Αθήνας και οι όποιες υπηρεσίες εντός του χώρου να έχουν συμβολικό κόστος και να είναι συμβατές με το χαρακτήρα του Πάρκου Φυσικού Πρασίνου.

Διεκδικούμε άμεσα τον έλεγχο του χώρου

μέσα από συνελεύσεις κατοίκων!